HACCP – Certyfikat
Infolinia: 22 730 00 69 22 723 31 87 22 110 50 88
dieta bogatoresztkowa
04.07.2023

Dieta bogatoresztkowa – jadłospis, zalecenia, produkty dozwolone i niezalecane

Dieta bogatoresztkowa to wysokobłonnikowy jadłospis polecany w profilaktyce i wspomaganiu leczenia zaparć oraz zaburzeń motoryki jelit. To jednak nie jedyne zastosowanie tej sycącej diety! Poznaj jej szczegółowe zalecenia, listę produktów dozwolonych i niezalecanych, a także przykładowy jadłospis diety bogatoresztkowej!

Spis treści:

1. Co to jest dieta bogatoresztkowa?
2. Ile błonnika w diecie bogatoresztkowej?
3. Dieta bogatoresztkowa – zalecenia 
4. Dieta bogatoresztkowa – produkty dozwolone i zabronione
   4.1 Dieta bogatoresztkowa – lista produktów zalecanych o wysokiej zawartości błonnika
   4.2 Dieta bogatoresztkowa – produkty niezalecane
5. Dieta bogatoresztkowa – dla kogo?
6. Co stanowi przeciwwskazania do stosowania diety bogatoresztkowej?
7. Dieta bogatoresztkowa – jadłospis

Co to jest dieta bogatoresztkowa?

Dieta bogatoresztkowa nazywana jest również dietą wysokobłonnikową lub bogatobłonnikową. To modyfikacja tradycyjnej diety, która polega na zwiększeniu ilości błonnika oraz wypijanych płynów w codziennym jadłospisie. 

Błonnik pokarmowy to niestrawne fragmenty tkanek roślinnych, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego osób zdrowych. Błonnik działa jak „miotełka”, która oczyszcza jelita z resztek pokarmowych i substancji szkodliwych.

Wyróżniamy dwie jego frakcje – rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. W omawianej diecie istotną rolę odgrywa szczególnie frakcja błonnika nierozpuszczalnego. Tworzą ją celulozy, hemicelulozy oraz ligniny. Ich kluczowa rola wynika z właściwości, którymi są:
• zwiększanie objętości masy kałowej, 
• regulowanie rytmu wypróżnień, poprzez mechaniczne drażnienie kosmków jelitowych,
• kontrola poziomu cukru we do krwi,
• kontrola masy ciała, dzięki zwiększeniu uczucia sytości po posiłku i obniżaniu wartości kalorycznej diety. 

Celem zastosowania diety bogatoresztkowej jest pobudzenie czynności motorycznej jelit oraz uregulowanie rytmu wypróżnień (przeciwdziałanie zaparciom), bez konieczności stosowania środków farmakologicznych. Ponieważ jednocześnie jest to dieta o niskim indeksie glikemicznym wspomaga leczenie również innych chorób, o czym piszemy w dalszej części materiału.

Ciekawym sposobem na zwiększenie ilości warzyw w diecie bogatoresztkowej jest przygotowanie warzywnych placuszków z mąki pełnoziarnistej.

Ile błonnika w diecie bogatoresztkowej?

Dieta bogatoresztkowa charakteryzuje się wyższą zawartością włókna pokarmowego. Tradycyjna dieta zapewnia 20-25 g błonnika dziennie, podczas gdy bogatoresztkowa dwukrotnie więcej – 40 do 60 gramów na dobę

Dieta bogatoresztkowa – zalecenia 

Na dietę bogatoresztkową nie należy przechodzić z dnia na dzień. Zwiększanie zawartości błonnika w diecie powinno następować stopniowo. Można rozpocząć od gotowanych lub surowych warzyw i owoców dodawanych do posiłków. Następnie powoli wprowadzać produkty z pełnego ziarna np. do śniadania jedząc kromkę jasnego i ciemnego pieczywa, gotując do obiadu mieszankę ciemnego i jasnego makaronu lub ryżu. Należy dążyć do tego, by w codziennej diecie uwzględniać wyłącznie lub przede wszystkim produkty z pełnego ziarna oraz dużą ilość warzyw i owoców. Równocześnie konieczne jest zwiększanie ilości wypijanych płynów w ciągu dnia. Błonnik je wchłania, dzięki czemu może pełnić swoje zdrowotne funkcje. 

Przedstawiona powyżej metoda pozwoli przystosować przewód pokarmowy do zmodyfikowanego sposobu odżywiania się i ograniczyć ewentualne nieprzyjemne dolegliwości, które mogą towarzyszyć gwałtownemu zwiększeniu ilości błonnika w diecie. To m.in. wzdęcia, bóle brzucha, dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, a nawet zaparcia.

Nagłe wprowadzenie zasad diety bogatoresztkowej może powodować bóle brzucha.

W ciągu dnia warto zjadać 4-5 posiłków w regularnych odstępach czasu, co 3-4 godziny. Dodatkowo można włączyć do diety suszone owoce, zwłaszcza śliwki, figi lub rodzynki, które są skuteczne w niwelowaniu zaparć. Korzystne działanie mają ponadto fermentowane produkty mleczne np. kefir, jogurt, zsiadłe mleko czy maślanka. Zalecane formy obróbki kulinarnej to gotowanie, pieczenie, smażenie na niewielkiej ilości tłuszczu oraz duszenie w sosach własnych. Warto stawiać na mało przetworzone produkty wysokiej jakości.

Dieta bogatoresztkowa – produkty dozwolone i zabronione

Dieta bogatoresztkowa jest urozmaicana, zbilansowana i skomponowana z różnorodnych produktów spożywczych. Dozwolone są:
• warzywa i owoce, 
• gruboziarniste produkty zbożowe,
• nasiona strączkowe – jeśli są dobrze tolerowane, 
• fermentowane produkty mleczne o niskiej zawartości tłuszczów, 
• chude mięso, 
• chude ryby, 
• owoce morza, 
• orzechy i pestki,
• oleje roślinne,
• zioła i przyprawy.

Dieta bogatoresztkowa – lista produktów zalecanych o wysokiej zawartości błonnika

Poniżej przedstawiamy listę produktów zalecanych wraz z zawartością błonnika pokarmowego podaną na 100 g.

Produkty zbożowe (suche) i nasiona roślin oleistych:
• otręby pszenne – 42,2 g
• nasiona chia – 34,4 g
• siemię lniane – 27,3 g
• migdały – 12,9 g
• mąka żytnia typ 2000 – 12,8 g
• mąka pszenna typ 1850 – 10,8 g
• płatki jęczmienne – 9,6 g
• makaron pełnoziarnisty – 9,5 g 
• ryż brązowy – 8,7 g
• płatki owsiane – 6,9 g
• orzechy włoskie – 6,5 g 
• chleb żytni razowy – 6,1 g
• pumpernikiel – 6,0 g
• kasza gryczana i jęczmienna – 6,0 g

Pumpernikiel jako przykład wysokobłonnikowego pieczywa na diecie bogatoresztkowej.

Warzywa:

• pietruszka korzeń – 3,4 g
• fasolka szparagowa – 3,7 g
• buraki – 2,8 g
• marchew – 2,7 g
• dynia – 1,7 g 
• papryka – 1,7 g
• pomidor – 1,2 g

Owoce:

• morele suszone – 10,3 g
• jabłka suszone – 10,3 g
• śliwki suszone – 8,3 g
• porzeczki – 7,7 g
• maliny – 6,7 g
• agrest – 3,0 g
• kiwi – 1,8 g
• mango – 1,8 g
• truskawki – 1,7 g
• morele, brzoskwinie – 1,6 g
• jabłka, gruszki, śliwki – 1,6 g
• nektarynki – 1,5 g
• pomarańcze i mandarynki – 1,4 g

Pudding z nasion chia z mango, jako przykład wysokobłonnikowej przekąski.

Dieta bogatoresztkowa – produkty niezalecane

W diecie bogatoresztkowej niezalecane są pokarmy wzdymające oraz te, które spowalniają perystaltykę jelit. Zwykle to produkty, które zawierają niewiele błonnika pokarmowego, są wysokoprzetworzone lub charakteryzują się obecnością garbników o działaniu zapierającym. 

Do żywności niezalecanej na diecie wysokobłonnikowej należą m.in.: 

• słodkie i słone wypieki z oczyszczonych mąk,
• jasne pieczywo – zwłaszcza świeże,
• biała oczyszczona mąka różnych zbóż,
• skrobia ziemniaczana i inna,
• ryż biały,
• jasny makaron,
• kasza manna,
• słodycze,
• tłuste mięso – np. wieprzowe, wołowe czy baranina,
• nasiona roślin strączkowych (chyba, że są dobrze tolerowane),
• warzywa kapustne (chyba, że są dobrze tolerowane),
• czerwone wino,
• mocna czarna herbata,
• kakao,
• cukier.

Dieta bogatoresztkowa – dla kogo?

Głównym zastosowaniem diety bogatoresztkowej jest profilaktyka i leczenie zaparć oraz zaburzeń czynności jelit. Korzyści z jej wdrożenia odniosą również osoby z uchyłkami jelita (bez stanów zapalnych) i hemoroidami. Ponieważ dieta wysokobłonnikowa jest jednocześnie jadłospisem o niskim indeksie glikemicznycznym mogą zastosować ją osoby z cukrzycą typu 2, insulinoopornością i stanem przedcukrzycowym. Ponadto będzie korzystna dla osób z nadmierną masą ciała, gdyż jej posiłki są sycące. Znajduje zastosowanie jako profilaktyka raka jelita grubego, miażdżycy i kamicy żółciowej.

Jadając sałatki można zwiększyć ilość błonnika na diecie bogatoresztkowej.

Co stanowi przeciwwskazania do stosowania diety bogatoresztkowej?

Przeciwwskazaniem do zastosowania diety bogatoresztkowej są stany zapalne w obrębie przewodu pokarmowego, trzustki, dróg żółciowych i wątroby oraz inne choroby wymagające ograniczenia spożycia błonnika m.in.:
• wrzody lub nadżerki żołądka lub dwunastnicy,
• choroba Leśniowskiego-Crohna,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• zespół jelita drażliwego (IBS),
• nowotwory przewodu pokarmowego,
• okres rekonwalescencji po operacji na przewodzie pokarmowym,
• niedożywienie.

Dieta bogatoresztkowa – jadłospis

• śniadanie: pełnoziarnista bułka z ziarnami z pieczonym kurczakiem, sałatą, pomidorem i natką pietruszki
II śniadanie: koktajl z kefiru i suszonych śliwek
• obiad: kasza gryczana z gulaszem z indyka, papryką i cukinią
• podwieczorek: mini owsianka na chudym mleku z malinami i migdałami
• kolacja: pełnoziarnisty makaron z serem mozzarella, oliwkami, pomidorkami koktajlowymi, rukolą, bazylią i oliwą z oliwek

Szukasz zbilansowanej, smacznej i zróżnicowanej diety bogatoresztkowej? Z naszej oferty polecamy Ci dietę pudełkową o niskim indeksie glikemicznym, która w największym stopniu spełnia jej założenia. Zachęcamy do przetestowania naszego cateringu dietetycznego i dołączenia do grona zadowolonych Klientów.


Bibliografia: 
1. Włodarek D., Lange E., Kozłowska E., Głąbska D.: Dietoterapia. PZWL, Warszawa 2015.
2. Ciborowska H., Rudnicka A.: Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2016.

 

dietetyk w cateringu dietetycznymMartyna Jaros 

Absolwentka SGGW z tytułem magistra dietetyki. Z zamiłowaniem poszerza swoją wiedzę dotyczącą psychodietetyki oraz zmiany nawyków żywieniowych. Obecnie doradza klientom cateringu dietetycznego WygodnaDieta.pl jak zdrowo i skutecznie osiągać swoje żywieniowe cele. Prywatnie amatorka zdrowego trybu życia, treningu siłowego, CrossFit oraz jogi.
 

 

29.09.2023

Dieta niskotłuszczowa – opis diety, przepisy oraz przykładowy jadłospis

Dieta niskotłuszczowa to sposób żywienia, który skupia się na ograniczeniu spożycia tłuszczów, zwłaszcza tłuszczów nasyconych i będących źródłem cholesterolu. W diecie tej priorytetem jest zwiększenie udziału spożywanych węglowodanów i białka, przy jednoczesnym wybieraniu zdrowych źródeł tłuszczów. Dieta ta nie jest jednak dobrym rozwiązaniem dla każdego. Dla kogo zalecana jest dieta niskotłuszczowa? Co jeść, a czego unikać? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

27.09.2023

Dieta na stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby to schorzenie, które dotyczy coraz większej liczby osób na całym świecie. Czy wiesz, że w tym przypadku kluczowe znaczenie ma to, co jesz? Stłuszczona wątroba może prowadzić do poważnych powikłań i dawać bardzo nieprzyjemne dolegliwości. Dowiedz się, jak wygląda dieta na stłuszczenie wątroby, czego należy unikać i jakie produkty są wskazane.

25.09.2023

Dieta na przytycie, czyli co jeść, aby przybrać na wadze?

Zarówno zbyt duża, jak i zbyt niska masa ciała mogą prowadzić do negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Choć wiele osób wciąż szuka rozwiązań na utratę kilogramów, są też tacy, którzy chcieliby przybrać na wadze. Jak może wyglądać prosta dieta na przytycie? Po jakie produkty sięgać, aby przybrać na wadze i czy dieta na przytycie dla nastolatków różni się od jadłospisu dla dorosłych?

Wygodnadieta.pl (my) korzystamy z cookies i innych podobnych technologii
Jeśli zaakceptujesz wszystkie cookies, zapiszemy w Twoim urządzeniu cookies i inne pliki (ogólnie cookies) analityczne i marketingowe... więcej (w celu profilowanego marketingu). Jeśli odrzucisz wszystkie - zapiszemy tylko cookies techniczne, niezbędne dla działania naszych stron. Cookies możesz też ustawić samodzielnie (Ustawienia). Używamy cookies zgodnie z Polityką prywatności,... więcej
Ustawienia
Akceptuję