Czy dieta bezglutenowa pomaga w leczeniu endometriozy?

Endometrioza jest chorobą przewlekłą, która dotyka od 6 do 10% kobiet w wieku rozrodczym. Schorzenie objawia się obecnością tkanki przypominającej endometrium poza macicą i skutkuje szeregiem symptomów, które znacznie pogarszają jakość życia. Niektórzy autorzy badań sugerują, że dieta bez glutenu może pomóc w łagodzeniu symptomów choroby. Czy rzeczywiście tak jest? Przekonaj się, co wiadomo na temat związku endometriozy i diety.

Spis treści

1. Czy eliminacja glutenu może złagodzić objawy endometriozy?
2. Dieta bezglutenowa a stan zapalny w organizmie – jakie są korzyści ze stosowania menu bez glutenu?
3. Jakie zmiany w diecie mogą wpłynąć na przebieg endometriozy?
4. Dieta bezglutenowa a inne diety wspomagające leczenie endometriozy
5. Przykłady jadłospisów bezglutenowych wspomagających leczenie endometriozy
6. Wpływ diety bezglutenowej na zdrowie hormonalne przy endometriozie

Czy eliminacja glutenu może złagodzić objawy endometriozy?

W dietetyce coraz częściej dyskutuje się o diecie przy endometriozie i rzekomym wpływie odżywiania na terapię tego schorzenia i jakość życia.

Do objawów endometriozy należą:

• bolesne miesiączki,
• bolesne oddawanie moczu,
• dyschezja – ból przy wypróżnianiu,
• przewlekły ból miednicy,
• niepłodność,
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, zaparcia, biegunka, skurcze brzucha).

W toku badań zauważono, że pewne składniki pożywienia mogą zaostrzać objawy endometriozy. Gluten, który u niektórych kobiet powoduje nieprzyjemne dolegliwości ze strony jelit, jest jednym z nich. Obecnie istnieje jednak tylko kilka badań, które potwierdzają pozytywny wpływ diety bezglutenowej na wyciszenie symptomów endometriozy. Niestety z powodu dużego ryzyka reakcji placebo konieczne jest dalsze prowadzenie badań, by potwierdzić hipotezę.

Dieta bezglutenowa a stan zapalny w organizmie – jakie są korzyści ze stosowania menu bez glutenu?

Wśród objawów endometriozy są m.in. problemy z funkcjonowaniem przewodu pokarmowego, które mogą być błędnie rozpoznawane jako zespół jelita drażliwego. W badaniach zauważono również podobieństwo symptomów endometriozy i celiakii oraz chorób zapalnych jelit (wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Leśniowskiego-Crohna, czy nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten).

Dieta bezglutenowa jest zwyczajowo stosowana w schorzeniach, w których gluten odgrywa rolę czynnika zapalnego. Należą do nich właśnie choroba trzewna oraz nieceliakalna nadwrażliwość na gluten. W tych jednostkach chorobowych zaleca się wyeliminowanie z jadłospisu produktów spożywczych zawierających gluten z powodu występowania silnej reakcji organizmu po ich spożyciu. Dieta bezglutenowa powoduje zmniejszenie stanu zapalnego jelit, regenerację błony śluzowej dwunastnicy, wyciszenie objawów, a także poprawę wchłaniania składników odżywczych.

Zobacz także: Dieta bezglutenowa – czym jest gluten?

Jakie zmiany w diecie mogą wpłynąć na przebieg endometriozy?

Pomimo braku konkretnych zaleceń żywieniowych w endometriozie modyfikacja stylu życia i nawyków żywieniowych może przyczynić się do poprawy stanu zdrowia. W przypadku endometriozy korzystne mogą być następujące zmiany:

• spożywanie produktów bogatych w witaminę C, D, E oraz antyoksydanty,
• ograniczenie czerwonego mięsa,
• ograniczenie tłustych produktów mlecznych,
• wprowadzenie do diety oleju rybiego,
• zwiększenie podaży produktów zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie z rodziny omega-3,
• ograniczenie przetworzonej żywności, takiej jak pieczywo cukiernicze, potrawy typu fast food, produkty instant lub przetworzone produkty mięsne.

Zmiana sposobu żywienia ma duże znaczenie zwłaszcza wśród młodych kobiet cierpiących na endometriozę oraz na wczesnych etapach choroby.

Dieta bezglutenowa a inne diety wspomagające leczenie endometriozy

Wprowadzenie diety bezglutenowej na własną rękę w przypadku endometriozy może przynieść więcej szkód niż korzyści. Nieprawidłowo zbilansowana dieta eliminująca gluten może nie dostarczać odpowiednich ilości składników odżywczych, w tym makroskładników, witamin i minerałów. Obecnie nie ma wystarczających dowodów uzasadniających zalecenie diety bez glutenu i nabiału u kobiet z endometriozą.

Zastosowanie w przypadku tej jednostki chorobowej ma natomiast dieta przeciwzapalna. Odpowiednia kompozycja produktów zawierających związki przeciwzapalne i przeciwutleniające może przyczynić się do zmniejszenia natężenia uciążliwych objawów choroby. Prawidłowa dieta o charakterze przeciwzapalnym zawiera:

• warzywa i owoce, które są bogatym źródłem witamin antyoksydacyjnych (C, D oraz E),
• orzechy, nasiona, tłuste ryby morskie i oleje roślinne, będące źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza z rodziny omega-3,
• pełnoziarniste produkty zbożowe bogate w błonnik pokarmowy, które dodatkowo wykazują pozytywny wpływ na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Przykłady jadłospisów bezglutenowych wspomagających leczenie endometriozy

Poniżej przedstawiamy przykładowy jadłospis diety bezglutenowej, który można wykorzystać w przypadku współwystępowania endometriozy z celiakią lub nieceliakalną nadwrażliwością na pszenicę.

Dzień 1.

Śniadanie: Omlet z kakao i mąką kukurydzianą z nektarynką, jogurtem naturalnym i migdałami

Obiad: Potrawka z piersi z kurczaka z amarantusem, marchewką, papryką i olejem rzepakowym

Kolacja: Nadziewana papryka z farszem z brązowego ryżu, czerwonej fasoli i sera mozzarella

Dzień 2.

Śniadanie: Jajecznica na oliwie z oliwek z bezglutenową szynką z piersi kurczaka z chlebem z mąki bezglutenowej, pomidorem i szpinakiem.

Obiad: Pieczony łosoś w ziołach prowansalskich z komosą ryżową i gotowanym brokułem

Kolacja: Placuszki warzywne z cukinii i marchewki z dodatkiem mąki bezglutenowej podawane z domowym sosem tzatziki

Dzień 3.

Śniadanie: Kanapki z chleba bezglutenowego z serkiem wiejskim, papryką i szczypiorkiem skropione olejem lnianym

Obiad: Makaron ryżowy z kawałkami indyka z pomidorkami koktajlowymi, cebulą dymką, marchewką i papryką

Kolacja: Sałatka z komosy ryżowej, gotowanego buraka, sera feta, szpinaku skropiona oliwą z oliwek

Dzień 4.

Śniadanie: Owsianka z płatków bezglutenowych na mleku krowim z borówkami amerykańskimi, malinami i orzechami włoskimi

Obiad: Gulasz z piersi z kurczaka w sosie pieczarkowym z kaszą gryczaną i sałatką z ogórka kiszonego, pomidora i cebuli.

Kolacja: Naleśniki z mąki migdałowej ze szpinakiem, gorgonzolą i suszonymi pomidorami

Jeżeli nie masz czasu na przygotowanie posiłków, rozważ stosowanie diety pudełkowej skomponowanej przez specjalistę i dopasowanej do Twoich indywidualnych potrzeb.

Wpływ diety bezglutenowej na zdrowie hormonalne przy endometriozie

Endometrioza jest chorobą zależną od stężenia estrogenów, które są odpowiedzialne za pobudzanie komórek endometrium do wzrostu. W przypadku endometriozy obserwuje się zwiększone stężenie estrogenów we krwi, aktywność endometrium i wystąpienie uporczywych objawów.

Dieta bezglutenowa nie wpływa na zmniejszenie stężenia estrogenów, ale może wyciszać objawy ze strony układu pokarmowego (wzdęcia, biegunki, zaparcia oraz bóle brzucha), które pojawiają się u pacjentek z współwystępującą chorobą trzewną lub nieceliakalną nadwrażliwością na gluten.