Dla kogo jest dieta bez glutenu i nabiału?

Eliminacja glutenu i nabiału z codziennego jadłospisu bywa konieczna w przypadku niektórych schorzeń oraz nadwrażliwości pokarmowych. Osoby z nietolerancją laktozy, celiakią czy alergiami na białka mleka często odczuwają znaczącą poprawę po wykluczeniu z diety problematycznych składników. W wielu przypadkach dieta eliminacyjna jest niezbędna, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów trawiennych i ogólnoustrojowych reakcji zapalnych. Komu poleca się dietę bezglutenową i bez nabiału? Wyjaśniamy, jak zbilansować posiłki, by uniknąć niedoborów.

Spis treści:

1. Osoby z nietolerancją glutenu – kiedy dieta jest koniecznością?
2. Dieta bez glutenu i nabiału a choroby autoimmunologiczne
3. Czy dieta bez glutenu i nabiału pomaga w poprawie zdrowia?
4. Jak zbilansować dietę bez glutenu i nabiału, by uniknąć niedoborów?

Osoby z nietolerancją glutenu – kiedy dieta jest koniecznością?

Popularność różnego typu diet i coraz to nowsze doniesienia dietetyczne powodują, że to, kto powinien wykluczyć gluten i nabiał, przestaje być oczywiste. Oczywiście wskazaniem jest nietolerancja glutenu, ale może one przybierać różne formy, co determinuje skalę zmian żywieniowych. Najpoważniejszą formą nietolerancji jest celiakia, czyli choroba autoimmunologiczna prowadząca do zaniku kosmków jelitowych. U osób dotkniętych tym schorzeniem spożycie nawet śladowych ilości glutenu wywołuje przewlekły stan zapalny w przewodzie pokarmowym. Objawy obejmują: bóle brzucha, biegunki, wzdęcia, osłabienie organizmu oraz niedobory witamin wynikające z upośledzonego wchłaniania składników odżywczych.

W kontekście tego, kto powinien unikać glutenu i nabiału, należy też wspomnieć o nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten, której mechanizm nie jest jeszcze w pełni poznany. Osoby dotknięte tym problemem mogą odczuwać dolegliwości trawienne, zmęczenie oraz zaburzenia koncentracji po spożyciu produktów zawierających pszenicę, jęczmień lub owies.
W takich przypadkach wykluczenie glutenu przynosi poprawę. Często wiąże się to także z nietolerancją laktozy, dlatego najczęściej specjaliści zalecają w takich przypadkach dietę bez glutenu i nabiału. 

Dla kogo dieta eliminacyjna jest jeszcze rekomendowana? Często zaleca się ją także osobom z alergią na białka mleka krowiego, które mogą doświadczać nie tylko dolegliwości ze strony układu pokarmowego, ale także objawów skórnych oraz oddechowych. W takich sytuacjach spożywanie przetworów mlecznych prowadzi do nasilenia stanów zapalnych i wymaga całkowitego wykluczenia nabiału z diety. Potwierdzone problemy zdrowotne to jednoznaczne wskazanie, kiedy wybrać dietę bez nabiału. 

Sprawdź także: Dieta niskowęglowodanowa – kompletny przewodnik

Dieta bez glutenu i nabiału a choroby autoimmunologiczne

Niektóre choroby autoimmunologiczne (m.in. Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów czy nieswoiste zapalenia jelit) mogą wiązać się z nadreaktywnością układu odpornościowego na gluten oraz białka mleka. W takich przypadkach zastosowanie diety eliminacyjnej pozwala ograniczyć przewlekłe stany zapalne i może wpływać na łagodzenie objawów chorobowych.

Czy dieta bez glutenu i nabiału pomaga w poprawie zdrowia?

Kto powinien unikać glutenu i nabiału i czy dieta bezglutenowa jest dla każdego? Eliminacja alergenów może przynosić korzyści zdrowotne w określonych przypadkach, ale nie jest rozwiązaniem odpowiednim dla wszystkich. U osób bez nietolerancji lub nadwrażliwości na te składniki nie ma powodów, by eliminować składniki. Niektórzy decydują się na dietę eliminacyjną, kierując się przekonaniem o jej rzekomych właściwościach prozdrowotnych, jednak warto podkreślić, że wykluczanie całych grup produktów wymaga dokładnego bilansowania składników odżywczych. 

Jeśli doświadczasz niepokojących objawów i planujesz wprowadzić dietę bez glutenu i nabiału, zgłoś się do specjalisty. Często, jako pierwszy element diagnostyki zaleca się czasową eliminację potencjalnie problematycznych składników, ale warto dokonywać modyfikacji pod opieką specjalisty.

Sprawdź także: Dieta 1600 kcal – przykładowy jadłospis, zasady i efekty

Jak zbilansować dietę bez glutenu i nabiału, by uniknąć niedoborów?

W przypadku potwierdzenia nietolerancji glutenu i nabiału to, co jeść, podpowie specjalista. Zwykle eliminacja nabiału i produktów zawierających gluten wymaga szczególnej dbałości o odpowiednią podaż białka, wapnia oraz witamin z grupy B, co dla osób niemających wiedzy dietetycznej może być wyzwaniem.

Warto sięgać po różnorodne źródła białka (mięso, ryby, rośliny strączkowe oraz orzechy). Brak glutenu w diecie nie oznacza konieczności rezygnacji z pieczywa czy makaronów, ponieważ na rynku dostępne są bezglutenowe alternatywy na bazie mąk z gryki, prosa czy kukurydzy, po które można sięgać bez obaw. Osoby eliminujące nabiał powinny zwrócić uwagę na spożycie produktów bogatych w wapń (są to np. zielone warzywa liściaste, sezam, orzechy oraz napoje roślinne wzbogacane w ten pierwiastek).

Niedobory witamin z grupy B można uzupełniać poprzez włączenie do diety jaj, drożdży spożywczych oraz produktów pełnoziarnistych bezglutenowych. Nieodłącznym elementem są też zdrowe tłuszcze w diecie – należy wybierać zwłaszcza te roślinne.  

Korzystnym rozwiązaniem dla osób chcących uniknąć niedoborów może być catering dietetyczny dostosowany do indywidualnych potrzeb. Dobrze skomponowany jadłospis uwzględnia to, dla kogo dieta bez alergenów jest przeznaczona: nietolerancje, odpowiednią kaloryczność i optymalną liczbę posiłków. Profesjonalnie skomponowane dania zapewniają odpowiednią podaż makroskładników i witamin oraz eliminują konieczność samodzielnego bilansowania diety. 

Dobrze zaplanowana dieta bez glutenu i nabiału pozwala uniknąć niedoborów, poprawić funkcjonowanie układu pokarmowego oraz złagodzić objawy nietolerancji pokarmowych. Decyzję o jej stosowaniu warto podjąć na podstawie diagnozy oraz indywidualnych potrzeb organizmu.