Dietetyk Kliniczny
Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z tytułem magistra dietetyki. Na co dzień pomaga wielu pacjentom w trwałej zmianie nawyków żywieniowych.
Jesienią i zimą wszędzie spotykamy produkty czy potrawy „na odporność” - herbatę z imbirem, czosnek dodawany do wszystkiego i duże dawki witaminy C stosowane przy pierwszym kichnięciu. Niektóre z tych zwyczajów mają sens i warto je stosować w tym okresie, ale wiele z nich bywa mocno przecenianych. Co rzeczywiście działa na odporność i po co warto sięgać w okresie przeziębień?
Spis treści:
Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, ale nie oznacza to, że przyjmowanie jej w dużych dawkach zatrzyma przeziębienie.
Nie ma obecnie przekonujących dowodów na to, że rozpoczęcie przyjmowania dużych dawek witaminy C po pojawieniu się kataru, bólu gardła czy innych objawów wyraźnie skróci przeziębienie. Wyniki dotyczące takiego stosowania witaminy C są niespójne, a wcześniejsze badania wykazały minimalny lub żaden wpływ na czas trwania przeziębienia.
Witamina C jest oczywiście potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ale jej odpowiednią ilość można dostarczyć z codzienną dietą. Dobrymi źródłami witaminy C są m.in.:
Dlatego przy prawidłowo zbilansowanej diecie nie ma potrzeby sięgania po wysokie dawki witaminy C przy pierwszych objawach przeziębienia z nadzieją, że „zatrzymają” infekcję.
Gdy myślimy o domowych sposobach na przeziębienie, jednym z pierwszych produktów, które przychodzą nam do głowy, jest czosnek, często łączony np. z mlekiem i miodem. Od lat kojarzy się go z „odpornością” i walką z infekcjami.
Czosnek zawiera związki siarkowe, w tym związki powstające z allicyny, które w badaniach laboratoryjnych wykazują m.in. działanie przeciwutleniające i wpływ na procesy zapalne. Nie oznacza to jednak automatycznie, że jedzenie czosnku zapobiega infekcjom. Nie ma wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że czosnek chroni przed przeziębieniem, leczy je lub skraca czas jego trwania. Mimo to warto włączać go do codziennej diety jako aromatyczny i wartościowy składnik potraw.
Z kolei imbir zawiera gingerole i inne związki o właściwościach biologicznych. Badania wskazują, że jego suplementacja może wpływać na niektóre wskaźniki stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego, jednak nie jest to równoznaczne z poprawą odporności na infekcje. Nie ma obecnie wielu badań klinicznych potwierdzających, że imbir zapobiega przeziębieniu, skraca czas jego trwania lub przyspiesza powrót do zdrowia. Oczywiście herbata z nim może być przyjemnym elementem diety podczas infekcji, ale nie należy przypisywać jej działania przeciwwirusowego czy leczniczego.
Nieco inaczej wygląda sytuacja z miodem. Badania wskazują, że może on pomagać w łagodzeniu kaszlu i części objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Nie oznacza to jednak, że miód „wzmacnia odporność”, zapobiega przeziębieniu albo skraca czas infekcji. Można więc traktować go jako domowy sposób na złagodzenie niektórych objawów, a nie jako środek leczniczy.
Rosół to kolejny klasyczny „domowy sposób” na przeziębienie. Sam w sobie nie leczy infekcji, ale może być po prostu dobrym posiłkiem w czasie gorszego samopoczucia – bo rozgrzewa i nawadnia.
Podczas infekcji apetyt często się zmniejsza, a np. przy gorączce zapotrzebowanie na płyny wzrasta. Warto zatem zadbać o regularne dostarczanie płynów i wybierać posiłki dopasowane do aktualnego apetytu i samopoczucia.
Nie trzeba też szukać specjalnej „diety na przeziębienie”. Jeśli apetyt na to pozwala, najlepiej opierać jadłospis na zwykłych, możliwie różnorodnych produktach: warzywach i owocach, produktach zbożowych oraz źródłach białka. Przy nasilonych objawach, wysokiej lub utrzymującej się gorączce czy pogorszeniu stanu zdrowia dalsze postępowanie powinno zostać skonsultowane z lekarzem.
Zamiast szukać jednego produktu, który ma wzmocnić odporność, warto spojrzeć na dietę całościowo. Układ odpornościowy do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje wielu składników odżywczych, dlatego zdecydowanie większe znaczenie ma codzienny sposób żywienia niż pojedynczy produkt czy suplement.
Warto zadbać o to, aby nasza dieta była pełnowartościowa i obfitowała w różnorodne warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz odpowiednie źródła białka, takie jak ryby, jaja, nabiał, mięso czy nasiona roślin strączkowych. Na odporność pracujemy cały rok, oprócz żywienia ważny jest także sen czy regularnie podejmowana aktywność fizyczna.
Jesienią szybko robi się ciemno, a po powrocie do domu często nie mamy już ochoty przygotowywać pełnowartościowego posiłku. Wtedy znacznie łatwiej sięgnąć po przypadkową przekąskę albo zamówić coś na szybko.
Regularność posiłków nie chroni przed wirusami, ale może ułatwić dostarczenie odpowiedniej ilości energii, białka, warzyw, owoców i innych potrzebnych dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego składników. Dobrze skomponowane posiłki mogą też pomagać utrzymać sytość i ograniczać sytuacje, w których wieczorem jemy głównie dlatego, że przez większą część dnia nie było czasu na normalny posiłek.
Jeśli w najbardziej zabieganym okresie trudno Ci zadbać o regularne, zbilansowane jedzenie, praktycznym rozwiązaniem może być odpowiednio dobrany catering dietetyczny. Nie zastąpi snu czy innych elementów zdrowego stylu życia, ale może ułatwić zachowanie regularności i różnorodności diety wtedy, gdy na codzienne gotowanie zwyczajnie brakuje czasu.
Bibliografia:
Dietetyk Kliniczny
Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z tytułem magistra dietetyki. Na co dzień pomaga wielu pacjentom w trwałej zmianie nawyków żywieniowych.
Jeden ząbek czosnku ma zwykle ok. 4-5 kcal. Daje intensywny smak i dostarcza związki siarkowe, które przyczyniają się do poprawy odporności. Zawiera też składniki mineralne, między innymi: potas, fosfor, wapń, selen i mangan. Wyjaśniamy, dlaczego warto wykorzystywać go w kuchni.
Jesień to sezon na kurki, podgrzybki, borowiki i inne grzyby leśne. Cenimy je przede wszystkim za smak i aromat, ale wbrew obiegowej opinii nie są one pozbawione wartości odżywczej. Dostarczają niewiele kalorii, a jednocześnie zawierają błonnik, niewielkie ilości białka, witaminy i składniki mineralne. Nie każdy jednak powinien jeść je bez ograniczeń. Liczy się też porcja, sposób przygotowania, a przede wszystkim bezpieczeństwo. Sprawdź, czy warto jeść grzyby i dla kogo nie będą one najlepszym wyborem!
Odpowiednie nawodnienie to jeden z najprostszych, a jednocześnie najczęściej zaniedbywanych elementów zdrowego stylu życia. Woda uczestniczy praktycznie we wszystkich procesach metabolicznych – od regulacji temperatury ciała, przez transport składników odżywczych, aż po pracę mózgu. Mimo to wiele osób pije jej zbyt mało. Ile wody dziennie powinniśmy pić i od czego to zależy? W tym artykule znajdziesz aktualne normy, praktyczne wskazówki oraz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące nawadniania.
Catering dietetyczny WygodnaDieta.pl pozwala nie tylko tracić zbędne kilogramy, ale też jeść smacznie i zdrowo.
