Różnice i podobieństwa – dieta paleo a keto

Interesują Cię diety niskowęglowodanowe i zastanawiasz się, jaki model żywienia jest najlepszy? Dieta keto i paleo to nie to samo, choć oba sposoby żywienia mają wiele wspólnego. Co można jeść, a czego należy unikać na obu dietach? Poznaj różnice i podobieństwa obu diet i sprawdź, który model żywienia będzie dla Ciebie lepszym wyborem.

Spis treści

1. Dieta ketogeniczna a paleo – podobieństwa i różnice
   • Dieta ketogeniczna – wady i zalety
   • Dieta paleo – wady i zalety
2. Paleo czy keto? Która dieta jest zdrowsza?

Dieta ketogeniczna a paleo – podobieństwa i różnice

Dieta paleo (ang. Low Carb High Fat) i dieta keto pod kilkoma względami są do siebie podobne. Oba modele żywienia opierają się na ograniczeniu spożycia węglowodanów (low carb diet) i skupiają się na większym spożyciu zdrowych tłuszczów oraz białka. Dieta low carb paleo i dieta keto wykluczają także przetworzone produkty, takie jak:

• cukier,
• wysokoprzetworzona żywność,
• alkohol,
• produkty zbożowe,
• produkty z dużą zawartością skrobi (np. ziemniaki, dynia, bataty).

Dieta paleolityczna, tak jak i keto, jest również dietą low carb jednak w porównaniu do keto nie zakłada ścisłego przestrzegania ilości węglowodanów, białka i tłuszczów. Czasami dietę paleo określa się jako mniej restrykcyjny wariant diety ketogennej.

Na diecie paleo elastyczność komponowania dań jest większa, a ilość spożywanych makroskładników zależy od indywidualnych potrzeb i nie musi być ściśle kontrolowana. Dozwolone jest spożywanie owoców wysokowęglowodanowych z nieprzetworzonych źródeł, co na diecie keto będzie niewskazane. Dieta paleo skupia się na produktach, które były dostępne w czasach ery paleolitu, a zatem jest bogata w:

• mięso,
• ryby,
• owoce,
• warzywa,
• tłuszcze (np. oliwę z oliwek, olej z awokado, olej kokosowy),
• orzechy i nasiona.

Nie uwzględnia natomiast takich produktów jak:
zboża,

• nabiał (np. śmietana, mleko, jogurty, sery, kefiry),
• rośliny strączkowe (np. soczewica, groch, tofu, ciecierzyca).

Z kolei w diecie ketogenicznej proporcje makroskładników są ściśle określone, ponieważ jej celem jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy. Wówczas głównym źródłem energii stają się tłuszcze, a spożycie węglowodanów ogranicza się zazwyczaj do 20–50 g dziennie.

Podczas stosowania diety keto dochodzi do preferencyjnego wykorzystania wolnych kwasów tłuszczowych jako podstawowego źródła energii. W wyniku ich niepełnego spalania powstają ketony: aceton, kwas acetooctowy i β-hydroksymasłowy, które są wykorzystywane jako materiał energetyczny przez tkanki pozawątrobowe. Dieta keto nie jest jednak dietą bez nabiału. W przeciwieństwie do diety paleo w diecie keto dozwolony jest nabiał, który stanowi ważne źródło tłuszczów. Na diecie keto mierzy się również stężenie ciał ketonowych, co pozwala dokładniej kontrolować stan ketozy.

Sprawdź także: Jaka dieta przy zapaleniu żołądka będzie najlepsza? Produkty zalecane i przeciwwskazane

Dieta keto vs. dieta paleo – która dieta jest lepsza?

Oba modele żywieniowe mają zalety i ograniczenia, dlatego wybór sposobu żywienia powinien zależeć od celów i potrzeb konkretnej osoby. Niewątpliwe plusem obu diet jest ograniczanie słodyczy i produktów wysokoprzetworzonych.

Dieta ketogeniczna – wady i zalety

Dieta ketogeniczna jest znacznie lepiej przebadana pod kątem korzyści zdrowotnych i ma dokładniej określone wartości spożycia makroskładników, co ułatwia kontrolowanie procesów metabolicznych, takich jak wejście w stan ketozy. Dieta keto bywa częściej zalecana w celu redukcji masy ciała czy kontroli cukru we krwi (np. w przypadku cukrzycy, insulinooporności) oraz wspomaganiu terapii niektórych schorzeń, np. padaczki lekoopornej (w tym zakresie jej stosowanie jest udokumentowane badaniami).

Oba sposoby żywienia mogą być niedoborowe i najczęściej nie dostarczają odpowiednich ilości błonnika pokarmowego, wapnia, witaminy A czy witamin z grupy B.

Dieta paleo – wady i zalety

Dieta paleo ma mniej restrykcyjne założenia i dopuszcza większą elastyczność podczas komponowania dań, ponieważ nie wymaga ścisłego wyliczenia makroskładników. Skupia się na spożywaniu produktów naturalnych, takich jak: warzywa, owoce, mięso, ryby, orzechy i nasiona, ale wyklucza także nabiał, zboża i rośliny strączkowe. Ograniczenie nabiału może jednak doprowadzić do niedoboru wapnia, który jest bardzo ważnym minerałem dla kości, zębów oraz prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego. Dlatego osoby stosujące dietę paleo powinny zadbać o odpowiednią podaż wapnia z innych źródeł, np. zielonych warzyw liściastych (np. jarmużu, szpinaku), ryb spożywanych wraz z ośćmi (np. sardynek), sezamu, migdałów czy napojów roślinnych wzbogacanych w wapń.

Choć dieta paleo może być zdrowsza niż dieta pełna przetworzonych produktów, brakuje jasno określonych zaleceń, co sprawia, że łatwiej jest popełniać błędy żywieniowe i trudniej kontrolować jej efekty.

Sprawdź także: Przepisy w diecie paleo — przykłady zdrowych posiłków

Paleo czy keto? Która dieta jest zdrowsza?

Znasz już wady i zalety obu modeli żywienia, jednak która dieta będzie lepsza do stosowania na dłuższą metę? W profilaktyce chorób metabolicznych (dla osób diabetyków czy osób z nadciśnieniem) czy w odchudzaniu i leczeniu nadwagi i otyłości z pewnością sprawdzą się dobrze przebadane diety np. śródziemnomorska czy DASH. Długotrwałe zmiany i zdrowe odżywianie na dłuższą metę ułatwiają mniej restrykcyjne modele, które kładą nacisk na zbilansowane menu, regularne posiłki i unikanie przetworzonych produktów.

Choć dieta keto czy dieta paleo mogą być skuteczne w krótkim okresie, to na dłuższą metę mogą sprawiać wiele trudności. Zarówno dieta paleo, jak i keto najczęściej nie są rekomendowane przez lekarzy i dietetyków jako zdrowe sposoby odżywiania.

Wprowadzenie trwałych zmian w żywieniu powinno polegać na stopniowym wdrażaniu zdrowych nawyków. Najczęściej początkowo zaleca się zacząć od zwiększania spożycia warzyw, zdrowych tłuszczów i białka, bez eliminowania całych grup produktów.

Jeśli cierpisz z powodu chorób przewlekłych i zastanawiasz się, który z modeli żywienia może korzystnie wpłynąć na Twój stan zdrowia, skonsultuj się z dietetykiem. Specjalista najlepiej podpowie, jak skomponować pełnowartościowe menu, które nie będzie powodowało niedoborów żywieniowych (np. białka, witamin czy minerałów).

Stosowana na stałe zdrowa dieta bez zbędnych restrykcji żywieniowych może przynieść znacznie lepsze efekty niż tymczasowe przestrzeganie eliminacyjnego jadłospisu. Dobrym sposobem, żeby zadać o sylwetkę i zdrowie, może być np. dieta pudełkowa dopasowana do indywidualnych potrzeb i celów. Dzięki niej poprawisz swoje samopoczucie i funkcjonowanie organizmu bez konieczności przygotowywania zbilansowanych posiłków i spędzania wielu godzin w kuchni.