Dieta ketogeniczna – dla kogo jest skuteczna?

Dieta ketogeniczna, znana z niskiej zawartości węglowodanów i wysokiej zawartości tłuszczu, może być stosowana przez różne grupy osób, choć nie jest odpowiednia dla wszystkich. Co to jest dieta keto i jakie są zasady diety ketogenicznej? Sprawdź, dla kogo dietę ketogeniczną polecają dietetycy i jakie są medyczne wskazania do jej stosowania.

Spis treści

1. Kto może przejść na dietę ketogeniczną?
2. Jakie są korzyści zdrowotne diety ketogenicznej?
3. Wskazania medyczne do stosowania diety keto
4. Przeciwwskazania do stosowania diety ketogenicznej
5. Jak dieta ketogeniczna wpływa na poziom energii?

Kto może przejść na dietę ketogeniczną?

Dieta ketogeniczna stała się w ostatnich latach bardzo popularna. Zasady diety ketonowej nie są skomplikowane, ale dla początkujących mogą być trudne do przestrzegania. Dieta ketogeniczna jest metodą odżywiania prowadzącą do zwiększonej produkcji ciał ketonowych (β-hydroksymaślanu, acetooctanu i acetonu) w organizmie, a tym samym do stanu ketozy. Klasyczna dieta ketogenna jest wysokotłuszczowa, normobiałkowa oraz niskowęglowodanowa. Dieta keto opiera się na proporcji wagowej tłuszczu do łącznej ilości białek i węglowodanów wynoszącej 4:1 lub 3:1. Oznacza to, że na każde podane 4 g (3 g) tłuszczu przypada łącznie 1 g białek i węglowodanów. Z diety wyklucza się węglowodany, m.in.: pieczywo, niektóre owoce, kasze, ziemniaki, makarony, słodycze, cukier, klasyczne wyroby cukiernicze. W większych ilościach uwzględnia się za to produkty będące głównie źródłem tłuszczów i dostarczające białko, np.: mięso, orzechy, awokado, olej rzepakowy i inne tłuszcze, a także warzywa i niektóre owoce.

Oto, kto może rozważyć przejście na dietę ketogeniczną:

• osoby chcące schudnąć – dieta ketogeniczna zalecana jest zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn,
• osoby z epilepsją,
• sportowcy i osoby aktywne fizycznie,
• osoby zdrowe, które chcą spróbować nowego stylu żywienia i sprawdzić, jak ich organizm zareaguje na dietę niskowęglowodanową.

Przed rozpoczęciem diety ketogenicznej, szczególnie w przypadku osób cierpiących z powodu schorzeń zdrowotnych, ważne jest skonsultowanie się z lekarzem lub dietetykiem, aby upewnić się, że nie ma przeciwwskazań do stosowania keto jadłospisu.

Jakie są korzyści zdrowotne diety ketogenicznej?

Wiele osób zastanawia się, czy dieta ketogeniczna jest zdrowa? Temat ten jest wciąż w fazie badań, a hasła ketoza i dieta pojawiają się w wielu publikacjach naukowych. Wiadomo, że niskowęglowodanowe menu jest skuteczne w leczeniu padaczki i jest niewątpliwie bardzo obiecującym modelem w terapii innych chorób neurologicznych (np. choroby Alzheimera i choroby Parkinsona).

W jednym z badań wykazano jednak, iż uczestnicy stosujący dietę ketogeniczną o bardzo niskiej zawartości węglowodanów mieli znacznie większy poziom cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C) w porównaniu z uczestnikami stosującymi dietę niskotłuszczową. Ten wzrost LDL-C może następnie prowadzić do rozwoju miażdżycy i zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

W innych badaniach wykazano z kolei, iż dieta ketogeniczna może przynieść korzyści u osób z cukrzycą typu 2, ponieważ powoduje znaczne obniżenie stężenia hemoglobiny glikowanej oraz trójglicerydów. Kluczowe są jednak dalsze badania oceniające długoterminowych konsekwencje stosowania diety ketogenicznej.

Sprawdź także: Duszone żeberka ze szpinakiem – keto przepis

Wskazania medyczne do stosowania diety keto

Dietę ketogenną można stosować w przypadku padaczki lekoopornej u dzieci, przy różnych typach napadów. Tego typu dieta jest metodą leczenia i jest korzystna dla zdrowia, ale musi być stosowana pod ścisłym nadzorem lekarza neurologa i dietetyka. Specjaliści przygotowują jadłospis dopasowany do indywidualnego zapotrzebowania pacjenta na energię.

Bezwzględnym wskazaniem do stosowania diety ketogennej są dwa schorzenia metaboliczne związane z wrodzonymi zaburzeniami na drodze przemian węglowodanów. W ich przypadku leczenie dietą stanowi tzw. leczenie z wyboru (tzn. jest to jedyna możliwa metoda leczenia). Są to: deficyt transportera glukozy typu 1. (GLUT1DS) oraz deficyt dehydrogenazy pirogronianowej (PDHD). Oba schorzenia powiązane są z trudnościami – a nawet niemożnością – wykorzystania glukozy jako materiału energetycznego dla mózgu.

Przeciwwskazania do stosowania diety ketogenicznej

Wiesz już, dla kogo zalecana jest dieta ketogeniczna, ale kto nie powinien jej stosować?

• Osoby z chorobami nerek lub wątroby – wysokie spożycie tłuszczu może być obciążające dla tych narządów;
• osoby z problemami trawiennymi – niektóre osoby mogą mieć trudności z trawieniem dużej ilości tłuszczów;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią – powinny unikać drastycznych zmian w diecie bez konsultacji z lekarzem;
• dzieci i młodzież;
• osoby z zaburzeniami odżywiania – dieta ketogeniczna może nie być odpowiednia ze względu na restrykcyjny charakter.

Jak dieta ketogeniczna wpływa na poziom energii?

Efekty diety ketonowej są wyraźnie widoczne u dzieci chorujących na padaczkę lekkooporną, ale czy dieta ketonowa wpływa na zdrowie i poziom energii? Poprzez zmianę głównego źródła paliwa dla organizmu z węglowodanów na tłuszcze menu może powodować wzrost poziomu energii. Kiedy spożycie węglowodanów jest drastycznie ograniczone, organizm wchodzi w stan ketozy. W rezultacie wiele osób doświadcza stabilniejszego poziomu energii przez cały dzień, ponieważ ketony zapewniają bardziej równomierne i długotrwałe źródło energii w porównaniu do glukozy, która może powodować skoki i spadki cukru we krwi. Ponadto dieta ketogeniczna może u niektórych poprawić funkcje poznawcze i zmniejszyć uczucie zmęczenia, co dodatkowo wpływa na ogólną wydajność i lepsze samopoczucie.

Interesuje Cię dieta ketogeniczna, ale nie masz czasu i pomysłów na przygotowywanie keto posiłków? Ketogeniczna dieta pudełkowa może być idealnym rozwiązaniem.

Bibliografia:

1. Batch J. T. i wsp., Advantages and Disadvantages of the Ketogenic Diet: A Review Article, „Cureus”, August 2020, 10; 12 (8).
2. Dudzińska M., Dieta ketogenna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2014.
3. Dyńka D. i wsp., The Role of Ketogenic Diet in the Treatment of Neurological Diseases, „Nutrients”, November 2022, 24; 14 (23).
4. Rafiullah M. i wsp., Effect of a very low-carbohydrate ketogenic diet vs. recommended diets in patients with type 2 diabetes: a meta-analysis, „Nutrition Reviews”, February 2022, 10; 80 (3).