Dieta ketogeniczna w ciąży – czy jest zdrowa?

Dieta ketogeniczna (dieta keto) to model żywienia, w którym podaż tłuszczu znacznie przewyższa ilość białka i węglowodanów. Zdobył popularność ze względu na skuteczność w redukcji masy ciała czy poprawie parametrów metabolicznych. Jednak stosowanie diety ketogenicznej w czasie ciąży rodzi wiele pytań i budzi wątpliwości ze względu na unikalne potrzeby żywieniowe kobiety ciężarnej oraz rozwijającego się płodu. Sprawdzamy, czy dieta keto to dobra dieta dla mam.

Spis treści

1. Bezpieczeństwo diety ketogenicznej w ciąży – co warto wiedzieć?
2. Jakie są korzyści i ryzyka związane z dietą ketogeniczną podczas ciąży?
3. Jak zbilansować dietę ketogeniczną w ciąży? Praktyczne porady
4. Czy dieta ketogeniczna może wpłynąć na rozwój płodu?
5. Jak monitorować zdrowie matki i dziecka na diecie ketogenicznej?

Bezpieczeństwo diety ketogenicznej w ciąży – co warto wiedzieć?

Dieta keto ma na celu doprowadzenie do stanu metabolicznego, w którym organizm w wyniku ograniczenia spożywania węglowodanów zmienia sposób pozyskiwania energii. W organizmie dochodzi do zwiększonej produkcji ciał ketonowych, które powstają w wątrobie i zastępują glukozę jako główne źródło energii dla organizmu. O ile w przypadku niektórych schorzeń taki proces okazuje się korzystny, o tyle u pań oczekujących potomstwa trudno przewidzieć konsekwencje. Dieta keto w ciąży nie została gruntownie przebadana, więc brakuje jednoznacznych podstaw, by ocenić jej zalety w okresie ciąży. Dieta keto wymaga radykalnych zmian w menu, co może negatywnie wpłynąć na rozwój płodu i stan zdrowia przyszłej mamy.

Obecnie nie są znane dokładne zależności między dietą ketogeniczną a zajściem w ciążę oraz przebiegiem ciąży. Ze względów etycznych nie przeprowadza się tego typu badań. Istnieją pewne badania dotyczące wpływu diety keto na rozwój płodu, ale są one niepełne i zostały przeprowadzone na modelach zwierzęcych.

Ryzyko związane ze stosowaniem diety ketogenicznej w czasie ciąży powoduje, że ten model nie jest zalecany. Eksperci podkreślają, że choć niektóre mechanizmy diety keto, takie jak poprawa wrażliwości na insulinę, mogą być korzystne, to potencjalne niedobory składników odżywczych i wpływ długotrwałej ketozy na płód są aspektami wymagającymi szczególnej uwagi i ostrożności.

Jaka dieta w ciąży sprawdzi się zatem najlepiej? Pełnowartościowa i dostarczająca wszystkie niezbędne składniki odżywcze potrzebne do prawidłowego rozwoju płodu i dobrego samopoczucia matki. Zapotrzebowanie na energię, białko, tłuszcze i węglowodany powinno zostać ustalone indywidualnie (szczególnie u kobiet w ciąży z towarzyszącymi chorobami przewlekłymi np. chorobami nerek czy cukrzycą). Nie zaleca się stosowania restrykcyjnych modeli żywienia.

Sprawdź także: Dieta refluksowa – zasady, produkty zalecane i niezalecane

Jakie są korzyści i ryzyka związane z dietą ketogeniczną podczas ciąży?

Stosowanie diety ketogenicznej w czasie ciąży jest bardzo ryzykowne. W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano, iż menu powodowało zmiany we wzroście narządów embrionalnych, które mogą być związane z dysfunkcją narządów i potencjalnie zmianami behawioralnymi w życiu poporodowym. Jeśli potrzebujesz zdrowej diety w czasie ciąży i chcesz mieć pewność, że Twój jadłospis będzie pełnowartościowy, wypróbuj catering dietetyczny dopasowany do Twoich indywidualnych potrzeb.

Sprawdź także: Rola potasu w diecie – źródła, niedobór, nadmiar

Jak zbilansować dietę ketogeniczną w ciąży? Praktyczne porady

Nie zaleca się stosowania diety ketogenicznej w czasie ciąży. Nawet jeśli kobieta deklaruje, że czuje się dobrze na takiej diecie, nie wiadomo, jak w konsekwencji taki model żywienia wpłynie na metabolizm dziecka oraz jego przyszły stan zdrowia. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie zawsze należy skonsultować się z lekarzem i dietetykiem. Specjaliści pomogą zaplanować dietę, aby była bezpieczna i zgodna z potrzebami matki oraz dziecka.

Czy dieta ketogeniczna może wpłynąć na rozwój płodu?

Niektóre badania na modelach zwierzęcych wskazują, że dieta ketogeniczna podczas ciąży może wiązać się z opóźnieniem wzrostu płodu i potencjalnymi problemami metabolicznymi w późniejszym okresie życia. Choć wyniki te nie mogą być bezpośrednio przekładane na ludzi, wskazują one na potrzebę ostrożności i dalszych badań w tym zakresie. Dodatkowo dieta ketogeniczna może prowadzić do niedoborów składników odżywczych, takich jak witaminy z grupy B (np. kwas foliowy), żelazo, wapń i jod, które są bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju płodu. Niedobory tych substancji mogą negatywnie wpływać na wzrost i rozwój dziecka oraz prowadzić do wad cewy nerwowej lub innych komplikacji zdrowotnych.

Przykłady posiłków ketogenicznych dla ciężarnych

Kobiety w ciąży mogą od czasu do czasu spożyć posiłek ketogeniczny, pod warunkiem że będzie on jedynie urozmaiceniem codziennej, dopasowanej do indywidualnych potrzeb diety. W zbilansowanym, pełnowartościowym menu można uwzględnić takie dania jak:

• jajecznica na maśle z dodatkiem szpinaku i awokado,
• omlet z łososiem i pomidorkami koktajlowymi,
• smoothie z awokado, mleka kokosowego, garści szpinaku i łyżeczki masła orzechowego,
• tłusta ryba (np. makrela) z pieczonymi warzywami,
• sałatka z tuńczykiem, jajkiem na twardo, awokado i zielonymi warzywami.

Jak monitorować zdrowie matki i dziecka na diecie ketogenicznej?

Dieta ketogeniczna nie jest bezpieczna w czasie ciąży i nie powinna być stosowana w tym okresie, ponieważ może prowadzić do niedoborów witamin i składników mineralnych, a także błonnika pokarmowego. Niektóre składniki odżywcze są kluczowe dla prawidłowego rozwoju dziecka i utrzymania zdrowia matki, a ich brak może przyczynić się do znacznego pogorszenia stanu zdrowia.

Ponadto spożywanie bardzo małych ilości błonnika w diecie keto może prowadzić do problemów trawiennych, takich jak zaparcia, które są już częstym problemem w czasie ciąży. Ograniczenie różnorodnych grup pokarmowych może również prowadzić do niedoboru ważnych witamin, takich jak witamina C, oraz minerałów niezbędnych dla układu odpornościowego i funkcji metabolicznych. Ciąża to okres, w którym zapotrzebowanie kaloryczne rośnie, a dieta keto, ze względu na niską zawartość węglowodanów, może prowadzić do ograniczonej ilości energii i nie wspierać odpowiedniego wzrostu i rozwoju płodu.

Okres ciąży nie powinien być czasem drastycznych zmian żywieniowych i eksperymentów. Natomiast niezależnie od tego, na jakiej diecie jest kobieta ciężarna, kluczowe jest systematyczne monitorowanie zdrowia matki i dziecka. Regularne badania, ocena samopoczucia, kontrola masy ciała i wsparcie ze strony specjalistów są niezbędne, aby uniknąć potencjalnych zagrożeń i zapewnić optymalne warunki dla rozwoju płodu.

Bibliografia:

1. Sussman D., van Eede M., Wong M. D. i wsp., Effects of a ketogenic diet during pregnancy on embryonic growth in the mouse, „BMC Pregnancy and Childbirth”, 2013.
2. Tanner H. L., Dekker Nitert M., Callaway L. K., Barrett H.L., Ketones in pregnancy: Why is it considered necessary to avoid them and what is the evidence behind their perceived risk?, „Diabetes Care”, 2021.