Dieta lekkostrawna opiera się na produktach łatwych do trawienia i metodach obróbki, które zwiększają lekkostrawność. W menu zalecane są m.in.: chude mięso, gotowane warzywa i jasne pieczywo. Ograniczyć należy: tłuste, smażone dania oraz potrawy wzdymające. Sprawdź, co jeść i czego unikać oraz jakie są zasady diety lekkostrawnej.
Spis treści:
- Dieta lekkostrawna – dla kogo i kiedy jest zalecana?
- Na czym polega dieta lekkostrawna? Główne zasady i techniki przygotowania
- Obróbka kulinarna w diecie lekkostrawnej: gotowanie, duszenie, pieczenie bez tłuszczu
- Co jeść na diecie lekkostrawnej? Produkty zalecane i przykładowe posiłki
- Dieta lekkostrawna – jadłospis na 1 dzień
- Czego unikać na diecie lekkostrawnej? Produkty ciężkostrawne i błędy
- Jak długo stosować dietę lekkostrawną i kiedy wracać do przeciętnego jedzenia?
- Dieta lekkostrawna a odchudzanie – czy to dobry pomysł i na co uważać?
- FAQ – najczęstsze pytania i odpowiedzi
Dieta lekkostrawna – dla kogo i kiedy jest zalecana?
Dieta łatwostrawna jest najlepszym rozwiązaniem dla każdego, kto potrzebuje zapewnić swojemu układowi pokarmowemu optymalne warunki do regeneracji. Sprawdzi się zatem w przypadku:
- nawracających problemów trawiennych i uczuciu ciężkości w żołądku,
- w trakcie i po zatruciach pokarmowych,
- podczas leczenia choroby wrzodowej żołądka lub zakażenia Helicobacter Pyroli,
- regeneracji po zabiegach i operacjach,
- w trakcie zaostrzeń chorób zapalnych jelit (chorby Leśniewskiego-Crohna lub WZJG),
- u pacjentów leżących, którzy z powodu różnych chorób nie mają możliwości ruchu.
Sprawdź także: Dieta z niskim indeksem glikemicznym
Na czym polega dieta lekkostrawna? Główne zasady i techniki przygotowania
Oprócz odpowiedniego dobierania produktów na diecie lekkostrawnej równie ważne są pory posiłków i objętość dań. Staraj się jeść śniadanie do godziny po wstaniu, następnie spożywaj posiłki co 2–3 godziny. Pamiętaj, by kolację zjeść nie później niż 3 godziny przed snem. Na diecie lekkostrawnej zdecydowanie lepiej jeść częściej, a decydować się na mniejsze porcje (5–6 małych posiłków). Zalecane sposoby obróbki termicznej to: gotowanie, gotowanie na parze, pieczenie i duszenie bez wcześniejszego obsmażania.
Obróbka kulinarna w diecie lekkostrawnej: gotowanie, duszenie, pieczenie bez tłuszczu
W diecie lekkostrawnej kluczowe znaczenie ma sposób przygotowywania posiłków. Zaleca się techniki, które nie obciążają układu pokarmowego, takie jak gotowanie w wodzie lub na parze, duszenie bez wcześniejszego obsmażania oraz pieczenie bez dodatku tłuszczu (np. w folii lub naczyniu żaroodpornym).
Takie metody pozwalają zachować wartości odżywcze potraw, a jednocześnie sprawiają, że są one łatwiejsze do strawienia. Należy natomiast unikać smażenia, grillowania oraz potraw ciężkich i tłustych, które mogą nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Co jeść na diecie lekkostrawnej? Produkty zalecane i przykładowe posiłki
W przepisach na diecie lekkostrawnej zalecane są:
- chude źródła białka, np. kurczak, indyk, chude ryby, niskotłuszczowy nabiał,
- lekkostrawne produkty zbożowe, np. ryż biały, kasza manna, drobne kasze, jasne pieczywo,
- gotowane lub duszone warzywa, np. marchew, cukinia, dynia, ziemniaki,
- dojrzałe owoce, np. banan, jabłko pieczone,
- niewielkie ilości tłuszczu, najlepiej dodawanego na zimno, np. oliwa z oliwek,
- delikatne przyprawy, np. koperek, natka pietruszki.
Dieta łatwostrawna - zasady
Dieta lekkostrawna – jadłospis na 1 dzień
Śniadanie: Kanapka z twarogiem i dżemem
Składniki:
- 1 bułka kajzerka
- 1 łyżeczka (5 g) masła
- 80 g twarogu półtłustego
- 2 łyżki (40 g) jogurtu naturalnego
- 2 łyżki (30 g) dżemu niskosłodzonego
Sposób przygotowania
Bułkę posmaruj masłem. Twaróg ugnieć z jogurtem naturalnym. Rozprowadź na pieczywie. Następnie nałóż dżem.
II śniadanie: Zupa krem z batata i marchewki
Składniki:
- 250 g bulionu warzywnego
- 1 marchewka
- pół batata
- 2 łyżki soku z pomarańczy
- szczypta gałki muszkatołowej
- szczypta słodkiej papryki
- 2 łyżki (20 g) śmietanki 12%
- szczypta soli i pieprzu
- 4 sucharki pszenne
Sposób przygotowania:
Do gotującego się bulionu dodaj pokrojoną w kostkę marchewkę i batata. Gotuj na małym ogniu pod przykryciem, około 25 minut, aż warzywa zmiękną. Zblenduj zupę na krem. Dopraw sokiem z pomarańczy, gałką muszkatołową, słodką papryką, solą i pieprzem. Zabiel śmietanką. Podaj z sucharkami
Obiad: Makaron z sosem ze świeżych pomidorów i dorsz na parze
Składniki:
- 80 g drobnego makaronu kolanka
- 120 g dorsza
- 1 pomidor
- pół małej cukinii
- 1 łyżeczka oliwy z oliwek
- 80 ml bulionu warzywnego
- świeża bazylia
- świeże oregano
- łyżeczka soku z cytryny
Sposób przygotowania
Rybę umyj, natrzyj solą i pieprzem, skrop sokiem z cytryny oraz posyp oregano. Odłóż na godzinę do lodówki. Pomidora sparz we wrzątku, a cukinię obierz. Warzywa pokrój w kostkę. W garnku podgrzej bulion. Dodaj pomidora i cukinię. Duś na małym ogniu około 20 minut. Następnie dodaj oliwę z oliwek i świeżą bazylię. Jeśli chcesz, dodaj szczyptę soli. Makaron ugotuj według instrukcji na opakowaniu i wymieszaj z sosem. Rybę połóż na wkładce do garnka do gotowania na parze. Umieść ją nad gotującą się wodą, przykryj pokrywką i gotuj około 10 minut.
Podwieczorek: Serek homogenizowany z jabłkiem i masłem orzechowym
Składniki:
- 1 opakowanie (140 g) serka homogenizowanego naturalnego
- 1 jabłko
- 1 łyżeczka (15 g) masła orzechowego gładkiego
- 1 garść (20 g) płatków kukurydzianych
- szczypta cynamonu
Sposób przygotowania
Jabłko umyj, włóż do piekarnika i piecz około 30 minut, aż zmięknie. Następnie obierz je ze skórki i zgnieć widelcem, a kiedy lekko ostygnie, wyłóż na serek. Posyp cynamonem, dodaj garść płatków kukurydzianych i łyżeczkę masła orzechowego.
Kolacja: Sałatka z kuskusem, burakiem, mango, tofu i roszponką
Składniki:
- 2 garście (40 g) roszponki
- 20 g suchej kaszy kuskus
- 1 ugotowany burak
- pół (80 g) świeżego mango
- garść świeżego oregano
- pół kostki (90 g) tofu naturalnego
- 1 łyżeczka oliwy z oliwek
- szczypta soli i pieprzu
Sposób przygotowania
Kuskus zalej wrzątkiem. Roszponkę umyj na sitku i porwij na pojedyncze listki. Posyp miękkim i ostudzonym kuskusem, a następnie pokrojonym w kostkę burakiem, mango i tofu. Przygotuj sos, mieszając oliwę z oliwek z oregano, solą i pieprzem. Polej nim sałatkę.
Czego unikać na diecie lekkostrawnej? Produkty ciężkostrawne i błędy
Na diecie lekkostrawnej należy unikać produktów, które obciążają układ pokarmowy i mogą nasilać dolegliwości. Przede wszystkim są to potrawy tłuste, smażone, długo zalegające w żołądku oraz produkty wzdymające.
Do produktów ciężkostrawnych, których należy unikać, zaliczają się m.in.
- tłuste mięsa i wędliny,
- dania typu fast food,
- potrawy smażone,
- rośliny strączkowe,
- kapusta,
- cebula,
- czosnek,
- grzyby,
- ostre przyprawy,
- alkohol.
Niewskazane są również produkty wysoko przetworzone oraz słodycze z dużą zawartością tłuszczu.
Częste błędy to także: jedzenie dużych porcji, nieregularne posiłki oraz szybkie spożywanie jedzenia. Na diecie lekkostrawnej kluczowe jest nie tylko to, co się je, ale również jak.
Jak długo stosować dietę lekkostrawną i kiedy wracać do przeciętnego jedzenia?
To zależy, z jakiego powodu ją stosujesz. Zazwyczaj poleca się przestrzegać zasad diety łatwostrawnej do ustąpienia objawów, które skłoniły do jej wdrożenia i do momentu powrotu do zdrowia albo zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka, który ją zaleca.
Sprawdź także: Dieta lekkostrawna dla dziecka – zasady żywienia i przykładowe posiłki
Dieta lekkostrawna a odchudzanie – czy to dobry pomysł i na co uważać?
Łatwostrawny sposób odżywiania jest zalecany przede wszystkim w okresie regeneracji i zbierania sił. Nie jest to zatem strategia na odchudzanie. Z tego powodu zaleca się, by dieta lekkostrawna dostarczała tyle energii, ile wynosi zapotrzebowanie lub – jeśli to niezbędne – przewidywała nadwyżkę kalorii.
Jeśli chcesz trwale schudnąć, wybierz pełnowartościową dietę o obniżonej kaloryczności. Równie ważne jest wypracowanie zdrowych nawyków np. strategii, jak nie podjadać na diecie. Warto jeść sycące dania, planować jedzenie i unikać długich przerw między posiłkami. Nie zapominaj także o nawodnieniu, jeśli nie wiesz, ile wody dziennie pić, przyjmij orientacyjnie ok. 30–35 ml na kg masy ciała. Taka ilość wspiera metabolizm i pomaga kontrolować apetyt. Dobrym pomysłem jest także catering dietetyczny, który ułatwia utrzymanie regularności w jedzeniu i kontrolę kaloryczności. W cateringu WygodnaDieta dopasujemy Twój jadłospis do Twojego zapotrzebowania tak, by efekty były jak najlepsze. W ramach wykupionego planu zapewniamy Ci również bezpłatne konsultacje z dietetykiem, który pomaga w wyborze optymalnego jadłospisu pudełkowego.
FAQ – najczęstsze pytania i odpowiedzi
Czy banan jest lekkostrawny?
Tak. Banan stanowi doskonałą przekąskę na diecie łatwostrawnej. Pamiętaj, by sięgać po dojrzałe owoce, które łatwiej strawić.
Czy makaron jest lekkostrawny?
Na diecie łatwostrawnej dozwolony jest drobny, pszenny makaron, np.: nitki, krajanka, kolanka, łazanki, kokardki i orzo. Nie należy spożywać makaronów grubych, razowych oraz tych z nasion roślin strączkowych.
Czy ryż jest lekkostrawny?
To, czy ryż jest lekkostrawny, zależy od gatunku. Białe odmiany, o krótkich ziarnach, np. ryż zwykły, arborio oraz perłowy (który najczęściej jest
używany do sushi) są dozwolone na diecie lekkostrawnej. Możesz przetestować też: basmati, jaśminowy lub paraboliczny – ich tolerancja jest indywidualna. Natomiast ryż brązowy, czerwony i dziki to odmiany ciężkostrawne.
Czy ziemniaki są lekkostrawne?
To zależy, jak je przygotujesz. Ziemniaki gotowane w wodzie lub na parze są lekkostrawne. Możesz podać je z koperkiem lub małą ilością masła. Innym dobrym pomysłem jest przygotowanie kopytek. Pamiętaj tylko, by ich nie odsmażać – zamiast tego gotuj je w wodzie. Ziemniaki w formie pieczonej czy smażonej, np. frytki, chipsy lub placki ziemniaczane nie są łatwostrawne.
Czy brokuł oraz kalafior są lekkostrawne?
Niestety nie. Należą do grupy warzyw kapustnych, które na diecie lekkostrawnej należy wyeliminować z menu.
Czy awokado jest lekkostrawne?
U większości pacjentów niewielkie porcje, na przykład jako zamiennik masła na pieczywie, nie powoduje nieprzyjemnych dolegliwości.
Co słodkiego na diecie lekkostrawnej można jeść?
Lekkostrawne słodkie przekąski to np.: biszkopty, jogurt owocowy, banan, kisiel, budyń oraz galaretka.
Jakie ciasto na diecie lekkostrawnej jest dozwolone?
Najlepszym wyborem na diecie lekkostrawnej jest biszkopt. To ciasto, do którego nie dodaje się masła, ani innego dodatkowego tłuszczu, który zwykle odpowiada za ciężkostrawność. Biszkopt z galaretką i owocami, na przykład mango lub truskawkami, bez obaw można włączyć do diety lekkostrawnej.
Czy jajka są lekkostrawne?
Lekkostrawne są jaja gotowane na miękko lub półmiękko. Unikać należy jaj gotowanych na twardo, z majonezem lub w postaci past.
Czy jajecznica jest lekkostrawna?
Smażona jajecznica jest ciężkostrawna, ale wersja przygotowana na parze już nie. Aby przyrządzić jajecznicę na parze, zagotuj wodę w garnku, umieść na nim cienką metalową miseczkę i wlej do niej masę jajeczną z małą ilością mleka. Mieszaj masę aż do uzyskania pożądanej konsystencji. Po przygotowaniu jajecznicy możesz położyć na niej kawałek masła.
Bibligrafia:
- Jarosz M. (red.), Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2011.
- Jarosz M. (red.), Dietetyka. Żywność, żywienie w prewencji i leczeniu, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2017.
.png)
