19.02.2024

Dieta przy anemii – co jest wskazane, a czego lepiej unikać?

Dieta przy anemii

Cierpisz na przewlekłe osłabienie, szybko się męczysz, wypadają Ci włosy i masz bóle i zawroty głowy? To może być anemia. Niedokrwistość dotyczy blisko ¼ całej populacji i wymaga najczęściej leczenia przyczynowego, zastosowania odpowiedniej suplementacji preparatami żelaza, a także wdrożenia odpowiedniej diety. Jak dokładnie powinno wyglądać żywienie w anemii? Jakie owoce jeść na anemię, co jeść i pić przy anemii? Przeczytaj poniższy artykuł, a dowiesz się wszystkiego.

Spis treści:

  1. Anemia – skąd bierze się ta przypadłość?
  2. Z jakiej diety przy anemii skorzystać?
  3. Produkty bogate w żelazo i kwas foliowy
  4. Produkty, których warto unikać w trakcie anemii

Anemia – skąd bierze się ta przypadłość?

Anemia określana także jako niedokrwistość to popularny stan objawiający się zmniejszeniem stężenia hemoglobiny (Hgb) i hematokrytu (Ht) poniżej wartości przyjętych za normę dla danej płci i konkretnego wieku. W zależności od przyczyny anemii i stopnia nasilenia, liczba krwinek czerwonych może być zmniejszona, zwiększona lub prawidłowa.

ilustracja przedstawiająca czerwone krwinki

Jedną z najczęstszych przyczyn niedokrwistości na świecie jest niedobór żelaza – dotyczy około 50% przypadków. Anemia może być również wynikiem niedoboru witaminy B12 czy kwasu foliowego oraz wskaźnikiem nieprawidłowego sposobu żywienia czy niskiej jakości opieki zdrowotnej. Niedobory żelaza mogą natomiast wynikać z przewlekłej utraty tego pierwiastka np. w wyniku utraty krwi, nieodpowiedniej diety czy upośledzonego wchłaniania. Niedokrwistość często dotyczy miesiączkujących kobiet, szczególnie wtedy, gdy ich dieta jest uboga w żelazo. 

Anemię obserwuje się także często u wegetarian oraz osób nadużywających szeroko dostępnych leków alkalizujących, które zmniejszają kwaśność soku żołądkowego. Do przyczyn niedokrwistości możemy zaliczyć także: przewlekłe stany zapalne jelit, celiakię czy stan po gastrektomii.

Z jakiej diety przy anemii skorzystać?

Przed rozpoczęciem jakiejkolwiek diety w przypadku anemii zawsze zaleca się konsultację z lekarzem lub dietetykiem. Tylko doświadczony specjalista ma odpowiednią wiedzę, by wskazać, co należy spożywać oraz co i ile pić na diecie. Anemia może mieć różne przyczyny, a skuteczne leczenie zależy od identyfikacji podstawowego problemu. 

omlet ze szpinakiem i pomidorkami

Często zalecaną dietą w anemii jest dieta bogata w żelazo. W produktach żywnościowych istnieją dwa rodzaje żelaza: 

  • hemowe (pochodzenia zwierzęcego)  – jest lepiej przyswajalne;
  • niehemowe (pochodzenia roślinnego) – jego przyswajalność jest znacznie mniejsza. 

Dieta anemika powinna uwzględniać odpowiednią podaż żelaza oraz ograniczać produkty i potrawy, które mogą utrudniać wchłanianie żelaza z pożywienia. 

Do elementów, które poprawiają wchłanianie żelaza, zaliczane są:

  • witamina C – zawierają ją m.in.: kiszonki, pomidory, brokuły, brukselki, chrzan, jarmuż, papryki czerwona i zielona, natka pietruszki, szpinak, kalafior, kalarepa, czarne porzeczki, aronia, truskawki, poziomki, kiwi, cytryny, grejpfruty, pomarańcze;
  • witamina A – występuje m.in. w marchwi, pomidorach, papryce, mleku, jajach czy wątróbce;
  • mięso – nie tylko dostarcza dobrze wchłaniane żelazo hemowe, ale może też poprawiać absorpcję formy niehemowej;
  • kwasy organiczne – np. kwas mlekowy (obecny w produktach kiszonych), kwas foliowy (obecny w zielonych warzywach liściastych), kwas cytrynowy, kwas jabłkowy (obecny w śliwkach, jabłkach, brzoskwiniach).

czerwone mięso, szpinak, cytrusy

Sprawdź także: Czy mięso jest zdrowe? Plusy i minusy diety pescowegetariańskiej

Produkty bogate w żelazo i kwas foliowy

Aby odpowiednio skomponować dietę, która korzystnie wpłynie na funkcjonowanie organizmu przy anemii warto dowiedzieć się, w jakich produktach obecne są najlepiej przyswajalne żelazo i kwas foliowy, jaki chleb na diecie warto wybierać oraz ile orzechów jeść, by poczuć się lepiej. W diecie na anemię można posiłkować się preparatami farmaceutycznymi oraz pić napoje bogate w żelazo czy kwas foliowy. Wszelką suplementację należy jednak rozważyć po konsultacji z lekarzem, ponieważ w niektórych przypadkach może ona powodować dolegliwości dyspeptyczne: 

  • mdłości, 
  • zaparcia 
  • metaliczny posmak w ustach. 

W jadłospisie bogatym w żelazo i kwas foliowy źródłem żelaza hemowego mogą być:

  • produkty zwierzęce, szczególnie podroby, np.: wątróbka, nerki, serca;
  • mięso i przetwory mięsne, np.: wołowina, cielęcina, baranina, gęś, kaczka, królik, wędliny podrobowe: kaszanka, pasztet, pasztetowa;
  • ryby;
  • drób.

grillowana wołowina

Źródłem żelaza niehemowego w diecie są natomiast:

  • pełne ziarna zbóż, np.: mąka, chleb z pełnego przemiału, kasze gruboziarniste, otręby pszenne, ryżowe, zarodki pszenne; 
  • warzywa zielone, np.: szpinak, pietruszka – nać, szczypior, szczaw, oraz botwina, pietruszka korzeń, buraki, brukselka;
  • suszone owoce i suszone warzywa;
  • owoce, np.: porzeczki czarne, porzeczki białe, porzeczki czerwone, poziomki, maliny, awokado;
  • orzechy. 

truskawki, awokado. porzeczki czarne, białe i czerwone

Obiad bogaty w żelazo może zatem wyglądać następująco: wątróbka z jabłkiem i ziemniakami z surówką z kiszonej kapusty. 

Jeśli anemia wynika z niedoborów kwasu foliowego (anemia megaloblastyczna), warto zadbać o odpowiednią podaż folianów. Ich źródłami w diecie są: 

  • drożdże, 
  • nabiał, 
  • produkty zbożowe pełnoziarniste, 
  • mięso, 
  • warzywa liściaste (również mrożone), 
  • pomidory, 
  • buraki, 
  • nasiona roślin strączkowych, np.: groch, ciecierzyca, soczewica, fasola, soja, 
  • owoce, 
  • nasiona słonecznika,
  • orzechy.

soczewica z warzywami

Sprawdź także: Co ma dużo żelaza i dlaczego warto jeść produkty bogate w żelazo? Rola żelaza w diecie

Produkty, których warto unikać w trakcie anemii

Jeśli zastanawiasz się, czego nie jeść przy anemii, zwróć uwagę przede wszystkim na składniki, które mogą utrudniać wchłanianie żelaza z pożywienia. Dieta na anemię nie powinna obfitować w:

  • fityniany – występujące między innymi w otrębach i nasionach roślin strączkowych,
  • niektóre polifenole – zawarte w kawie i herbacie,
  • dużą ilość błonnika pokarmowego,
  • produkty bogate w wapń.

Warto pamiętać, że umiarkowane spożywanie produktów z powyższej listy niekoniecznie spowoduje problemy z wchłanianiem żelaza i nie zawsze konieczne jest ich wykluczenie. Żeby poznać indywidualne zalecenia, zawsze warto skonsultować się z doświadczonym lekarzem lub dietetykiem, w celu opracowania odpowiedniego planu żywieniowego dostosowanego do osobistych potrzeb i stanu zdrowia. W wielu przypadkach sprawdza się zrównoważone podejście do diety i nie ma konieczności wprowadzania radykalnych zmian. Jeśli szukasz sposobu na zatroszczenie się o swój organizm niemal bez wysiłku, pomocna może okazać się zbilansowana dieta pudełkowa o odpowiedniej kaloryczności.

Bibliografia:

  1. Karakulska-Prystupik E., Niedokrwistość z niedoboru żelaza – postępowanie w praktyce lekarza rodzinnego, Lekarz POZ 1/2019.
  2. Ciborowska H., Ciborowski A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2021.

 

Składniki do diety wysokotłuszczowej: mięso i olej
Porady dietetyka
10.04.2024

Dieta wysokotłuszczowa – zalecenia, efekty oraz jadłospis

W standardowej, zdrowej i prawidłowo zbilansowanej diecie tłuszcz stanowi ok. 1/3 wszystkich kalorii. Jeszcze parę lat temu królował mit, że to właśnie tłuszcz odpowiada za gromadzenie się tkanki tłuszczowej, więc wiele odchudzających się osób ograniczało ten składnik w diecie. Na szczęście obecnie tłuszcz nie wzbudza już lęku, a niezwykle popularne stały się diety wysokotłuszczowe. Jakie są zalecenia i efekty diety bogatej w tłuszcze i czy taki sposób żywienia ma sens?

Dieta wysokotłuszczowa – zalecenia, efekty oraz jadłospis
Jedzenie i waga (dieta 800 kcal)
Przepisy, Ciekawostki
09.04.2024

Dieta 800 kcal – na czym polega? Efekty oraz przykładowy jadłospis

Dieta 800 kcal to restrykcyjny plan żywieniowy, który zyskał popularność jako sposób na szybką utratę wagi. Jego podstawą jest przede wszystkim drastyczne ograniczenie dziennej liczby kalorii. Czy taka dieta faktycznie działa? Jak wpływa na zdrowie i czy pomaga schudnąć w zdrowy i zrównoważony sposób? Sprawdzamy.

Dieta 800 kcal – na czym polega? Efekty oraz przykładowy jadłospis
Dietetyczka rozpisuje dietę
Ciekawostki
08.04.2024

Dieta zgodna z grupą krwi – jak wygląda w praktyce?

Każdego roku pojawiają się setki nowych teorii dotyczących tego, co jeść, aby szybko schudnąć, być zdrowszym i pełnym energii. Dietetycy wciąż zastanawiają się, dlaczego osoby, które szukają odpowiedzi na te i podobne pytania, nie przyjmują do wiadomości jednego słusznego rozwiązania — pełnowartościowej diety. Jakiś czas temu, na fali popularności dziwnych strategii dla zdrowia, pojawiła się dieta zgodna z grupą krwi. Czy faktycznie ma sens? Sprawdźmy!

Dieta zgodna z grupą krwi – jak wygląda w praktyce?

Sprawdź, jak smaczne może być odchudzanie

Catering dietetyczny WygodnaDieta.pl pozwala nie tylko tracić zbędne kilogramy, ale też jeść smacznie i zdrowo.

Wygodnadieta.pl (my) korzystamy z cookies i innych podobnych technologii
Jeśli zaakceptujesz wszystkie cookies, zapiszemy w Twoim urządzeniu cookies i inne pliki (ogólnie cookies) analityczne i marketingowe... więcej (w celu profilowanego marketingu). Jeśli odrzucisz wszystkie - zapiszemy tylko cookies techniczne, niezbędne dla działania naszych stron. Cookies możesz też ustawić samodzielnie (Ustawienia). Używamy cookies zgodnie z Polityką prywatności,... więcej
Ustawienia
Akceptuję