19.02.2024

Dieta przy anemii – co jest wskazane, a czego lepiej unikać?

Dieta przy anemii

Cierpisz na przewlekłe osłabienie, szybko się męczysz, wypadają Ci włosy i masz bóle i zawroty głowy? To może być anemia. Niedokrwistość dotyczy blisko ¼ całej populacji i wymaga najczęściej leczenia przyczynowego, zastosowania odpowiedniej suplementacji preparatami żelaza, a także wdrożenia odpowiedniej diety. Jak dokładnie powinno wyglądać żywienie w anemii? Jakie owoce jeść na anemię, co jeść i pić przy anemii? Przeczytaj poniższy artykuł, a dowiesz się wszystkiego.

Spis treści:

  1. Anemia – skąd bierze się ta przypadłość?
  2. Z jakiej diety przy anemii skorzystać?
  3. Produkty bogate w żelazo i kwas foliowy
  4. Produkty, których warto unikać w trakcie anemii

Anemia – skąd bierze się ta przypadłość?

Anemia określana także jako niedokrwistość to popularny stan objawiający się zmniejszeniem stężenia hemoglobiny (Hgb) i hematokrytu (Ht) poniżej wartości przyjętych za normę dla danej płci i konkretnego wieku. W zależności od przyczyny anemii i stopnia nasilenia, liczba krwinek czerwonych może być zmniejszona, zwiększona lub prawidłowa.

ilustracja przedstawiająca czerwone krwinki

Jedną z najczęstszych przyczyn niedokrwistości na świecie jest niedobór żelaza – dotyczy około 50% przypadków. Anemia może być również wynikiem niedoboru witaminy B12 czy kwasu foliowego oraz wskaźnikiem nieprawidłowego sposobu żywienia czy niskiej jakości opieki zdrowotnej. Niedobory żelaza mogą natomiast wynikać z przewlekłej utraty tego pierwiastka np. w wyniku utraty krwi, nieodpowiedniej diety czy upośledzonego wchłaniania. Niedokrwistość często dotyczy miesiączkujących kobiet, szczególnie wtedy, gdy ich dieta jest uboga w żelazo. 

Anemię obserwuje się także często u wegetarian oraz osób nadużywających szeroko dostępnych leków alkalizujących, które zmniejszają kwaśność soku żołądkowego. Do przyczyn niedokrwistości możemy zaliczyć także: przewlekłe stany zapalne jelit, celiakię czy stan po gastrektomii.

Z jakiej diety przy anemii skorzystać?

Przed rozpoczęciem jakiejkolwiek diety w przypadku anemii zawsze zaleca się konsultację z lekarzem lub dietetykiem. Tylko doświadczony specjalista ma odpowiednią wiedzę, by wskazać, co należy spożywać oraz co i ile pić na diecie. Anemia może mieć różne przyczyny, a skuteczne leczenie zależy od identyfikacji podstawowego problemu. 

omlet ze szpinakiem i pomidorkami

Często zalecaną dietą w anemii jest dieta bogata w żelazo. W produktach żywnościowych istnieją dwa rodzaje żelaza: 

  • hemowe (pochodzenia zwierzęcego)  – jest lepiej przyswajalne;
  • niehemowe (pochodzenia roślinnego) – jego przyswajalność jest znacznie mniejsza. 

Dieta anemika powinna uwzględniać odpowiednią podaż żelaza oraz ograniczać produkty i potrawy, które mogą utrudniać wchłanianie żelaza z pożywienia. 

Do elementów, które poprawiają wchłanianie żelaza, zaliczane są:

  • witamina C – zawierają ją m.in.: kiszonki, pomidory, brokuły, brukselki, chrzan, jarmuż, papryki czerwona i zielona, natka pietruszki, szpinak, kalafior, kalarepa, czarne porzeczki, aronia, truskawki, poziomki, kiwi, cytryny, grejpfruty, pomarańcze;
  • witamina A – występuje m.in. w marchwi, pomidorach, papryce, mleku, jajach czy wątróbce;
  • mięso – nie tylko dostarcza dobrze wchłaniane żelazo hemowe, ale może też poprawiać absorpcję formy niehemowej;
  • kwasy organiczne – np. kwas mlekowy (obecny w produktach kiszonych), kwas foliowy (obecny w zielonych warzywach liściastych), kwas cytrynowy, kwas jabłkowy (obecny w śliwkach, jabłkach, brzoskwiniach).

czerwone mięso, szpinak, cytrusy

Sprawdź także: Czy mięso jest zdrowe? Plusy i minusy diety pescowegetariańskiej

Produkty bogate w żelazo i kwas foliowy

Aby odpowiednio skomponować dietę, która korzystnie wpłynie na funkcjonowanie organizmu przy anemii warto dowiedzieć się, w jakich produktach obecne są najlepiej przyswajalne żelazo i kwas foliowy, jaki chleb na diecie warto wybierać oraz ile orzechów jeść, by poczuć się lepiej. W diecie na anemię można posiłkować się preparatami farmaceutycznymi oraz pić napoje bogate w żelazo czy kwas foliowy. Wszelką suplementację należy jednak rozważyć po konsultacji z lekarzem, ponieważ w niektórych przypadkach może ona powodować dolegliwości dyspeptyczne: 

  • mdłości, 
  • zaparcia 
  • metaliczny posmak w ustach. 

W jadłospisie bogatym w żelazo i kwas foliowy źródłem żelaza hemowego mogą być:

  • produkty zwierzęce, szczególnie podroby, np.: wątróbka, nerki, serca;
  • mięso i przetwory mięsne, np.: wołowina, cielęcina, baranina, gęś, kaczka, królik, wędliny podrobowe: kaszanka, pasztet, pasztetowa;
  • ryby;
  • drób.

grillowana wołowina

Źródłem żelaza niehemowego w diecie są natomiast:

  • pełne ziarna zbóż, np.: mąka, chleb z pełnego przemiału, kasze gruboziarniste, otręby pszenne, ryżowe, zarodki pszenne; 
  • warzywa zielone, np.: szpinak, pietruszka – nać, szczypior, szczaw, oraz botwina, pietruszka korzeń, buraki, brukselka;
  • suszone owoce i suszone warzywa;
  • owoce, np.: porzeczki czarne, porzeczki białe, porzeczki czerwone, poziomki, maliny, awokado;
  • orzechy. 

truskawki, awokado. porzeczki czarne, białe i czerwone

Obiad bogaty w żelazo może zatem wyglądać następująco: wątróbka z jabłkiem i ziemniakami z surówką z kiszonej kapusty. 

Jeśli anemia wynika z niedoborów kwasu foliowego (anemia megaloblastyczna), warto zadbać o odpowiednią podaż folianów. Ich źródłami w diecie są: 

  • drożdże, 
  • nabiał, 
  • produkty zbożowe pełnoziarniste, 
  • mięso, 
  • warzywa liściaste (również mrożone), 
  • pomidory, 
  • buraki, 
  • nasiona roślin strączkowych, np.: groch, ciecierzyca, soczewica, fasola, soja, 
  • owoce, 
  • nasiona słonecznika,
  • orzechy.

soczewica z warzywami

Sprawdź także: Co ma dużo żelaza i dlaczego warto jeść produkty bogate w żelazo? Rola żelaza w diecie

Produkty, których warto unikać w trakcie anemii

Jeśli zastanawiasz się, czego nie jeść przy anemii, zwróć uwagę przede wszystkim na składniki, które mogą utrudniać wchłanianie żelaza z pożywienia. Dieta na anemię nie powinna obfitować w:

  • fityniany – występujące między innymi w otrębach i nasionach roślin strączkowych,
  • niektóre polifenole – zawarte w kawie i herbacie,
  • dużą ilość błonnika pokarmowego,
  • produkty bogate w wapń.

Warto pamiętać, że umiarkowane spożywanie produktów z powyższej listy niekoniecznie spowoduje problemy z wchłanianiem żelaza i nie zawsze konieczne jest ich wykluczenie. Żeby poznać indywidualne zalecenia, zawsze warto skonsultować się z doświadczonym lekarzem lub dietetykiem, w celu opracowania odpowiedniego planu żywieniowego dostosowanego do osobistych potrzeb i stanu zdrowia. W wielu przypadkach sprawdza się zrównoważone podejście do diety i nie ma konieczności wprowadzania radykalnych zmian. Jeśli szukasz sposobu na zatroszczenie się o swój organizm niemal bez wysiłku, pomocna może okazać się zbilansowana dieta pudełkowa o odpowiedniej kaloryczności.

Bibliografia:

  1. Karakulska-Prystupik E., Niedokrwistość z niedoboru żelaza – postępowanie w praktyce lekarza rodzinnego, Lekarz POZ 1/2019.
  2. Ciborowska H., Ciborowski A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2021.

 

Kobieta robi notatki odnośnie swojej diety
Ciekawostki
09.07.2024

Dieta dla grupy krwi 0 – jak odżywiać się zgodnie z grupą krwi?

Odżywianie zgodnie z grupą krwi 0 bazuje na zaleceniach Petera J. D'Adamo. Lekarz zasugerował, że powinno się stosować dietę pod grupę krwi, zawierającą określone rodzaje pokarmów w zależności od antygenów krwinek czerwonych. W koncepcji dla każdej z grup przewidziano odmienne zalecenia bazujące na mechanizmach ewolucyjnych. Jedzenie zgodne z grupą krwi w teorii ma poprawiać stan zdrowia, zwiększać poziom energii i zapobiegać chorobom.

Dieta dla grupy krwi 0 – jak odżywiać się zgodnie z grupą krwi?
Mężczyzna drapie się po ramieniu
Porady dietetyka
30.06.2024

Dieta przy łuszczycy co powinna się w niej znajdować?

Zaleca się, by dieta w łuszczycy miała charakter przeciwzapalny i uwzględniała produkty będące źródłami omega-3. W toku badań zaobserwowano, że korzystne działanie mają: redukcja wagi, niektóre minerały i witaminy. Na łuszczycę pomagają m.in. witaminy C i B, a także potas i antyoksydanty. Jadłospis diety łuszczycowej może bazować na zaleceniach diety śródziemnomorskiej i powinien być zbilansowany oraz dopasowany do indywidualnych potrzeb.

Dieta przy łuszczycy co powinna się w niej znajdować?
Ręka kobiety sięga widelcem po sałatkę
Przepisy, Ciekawostki, Odchudzanie
28.06.2024

Dieta sałatkowa – czyli jak jeść smacznie i zdrowo

Aby zauważyć korzystne efekty diety sałatkowej i zadbać o swoje zdrowie ważne jest właściwe zbilansowanie jadłospisu. Podstawą jest dopasowanie kaloryczności menu do indywidualnego zapotrzebowania i sięganie po różnorodne produkty: źródła błonnika, białka, zdrowych tłuszczów i węglowodanów złożonych. Lekkie sałatki to doskonały sposób na jedzenie smacznie i zdrowo, nawet żyjąc intensywnie.

Dieta sałatkowa – czyli jak jeść smacznie i zdrowo

Sprawdź, jak smaczne może być odchudzanie

Catering dietetyczny WygodnaDieta.pl pozwala nie tylko tracić zbędne kilogramy, ale też jeść smacznie i zdrowo.

Wygodnadieta.pl (my) korzystamy z cookies i innych podobnych technologii
Jeśli zaakceptujesz wszystkie cookies, zapiszemy w Twoim urządzeniu cookies i inne pliki (ogólnie cookies) analityczne i marketingowe... więcej (w celu profilowanego marketingu). Jeśli odrzucisz wszystkie - zapiszemy tylko cookies techniczne, niezbędne dla działania naszych stron. Cookies możesz też ustawić samodzielnie (Ustawienia). Używamy cookies zgodnie z Polityką prywatności,... więcej
Ustawienia
Akceptuję