Dieta wysokobiałkowa – skutki uboczne, o których warto wiedzieć

Dieta wysokobiałkowa jest popularnym sposobem żywienia często stosowanym w celu zmniejszenia masy ciała. Mało kto zastanawia się jednak, czy nadmiar białka w organizmie może szkodzić i czy tego typu dieta jest dobra dla zdrowia. Sprawdzamy, jakie są objawy nadmiaru białka w organizmie i skutki uboczne stosowania nieprawidłowo skomponowanego menu wysokobiałkowego.

Spis treści

1. Charakterystyka diety wysokobiałkowej
2. Dla kogo dieta wysokobiałkowa nie jest dobrym wyborem?
3. Kiedy białka w diecie jest za dużo i jakie objawy to powoduje?
4. Skutki uboczne diety wysokobiałkowej

Charakterystyka diety wysokobiałkowej

Białko w diecie jest jednym z 3 kluczowych makroskładników (obok węglowodanów i tłuszczów) i jest niezbędne m.in. do wzrostu i utrzymania masy mięśniowej. Dieta wysokobiałkowa to model, w którym pokrywa ono przynajmniej 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Tłuszcze dostarczają ok. 30% energii, a węglowodany ok. 40%. W menu wysokobiałkowym ogranicza się produkty zbożowe (makarony, mąkę, ryż, kaszę), owoce, cukier, słodycze i miód, a w dużych ilościach uwzględniane są źródła protein. Źródła białka zwierzęcego to m.in.: mięso, ryby, jaja, drób, a białka roślinnego: rośliny strączkowe (fasola, ciecierzyca, soczewica, groch), orzechy i zboża. Popularne diety wysokobiałkowe to np. dieta Dukana czy dieta Atkinsa.

Sprawdź także: Białko w diecie – budulec nie tylko dla mięśni

Dla kogo dieta wysokobiałkowa nie jest dobrym wyborem?

Dla niektórych osób nadmiar białka w organizmie może być szkodliwy. Dieta wysokobiałkowa nie jest zalecana dla osób z chorobą Parkinsona, ponieważ duże objętościowo posiłki bogate w proteiny mogą w istotny sposób spowalniać opróżnianie treści żołądka i w konsekwencji zaburzać wchłanianie lewodopy – leku stosowanego w leczeniu tej choroby.

Osoby z przewlekłą chorobą nerek również nie powinny stosować diety wysokobiałkowej, ponieważ nadmiar białka może dodatkowo obciążać nerki i utrudniać ich funkcjonowanie.

Dieta nie jest też zalecana dla osób z dną moczanową, ponieważ nadmiar białka, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego, może prowadzić do zwiększenia poziomu kwasu moczowego we krwi, co może doprowadzić do zaostrzenia objawów choroby.

W przypadku innych schorzeń metabolicznych czy problemów z wątrobą dieta wysokobiałkowa powinna być stosowana ostrożnie i zawsze po konsultacji z dietetykiem i pod nadzorem lekarza.

Jeśli chcesz zacząć stosować menu wysokobiałkowe i mieć pewność, że będzie ono prawidłowo skomponowane i nie wpłynie negatywnie na Twoje zdrowie, skonsultuj się z dietetykiem i sięgnij po profesjonalny catering dietetyczny.

Kiedy białka w diecie jest za dużo i jakie objawy to powoduje?

Jakie mogą być objawy zbyt dużych ilości białka w diecie? Uczucie zmęczenia, nieświeży oddech czy częstsze oddawanie moczu to symptomy, które mogą sugerować, że menu jest nieprawidłowo skomponowane i dostarcza zbyt wiele protein. Nadmiar białka w organizmie często objawia się także problemami trawiennymi, np. wzdęciami czy zaparciami.

Sprawdź także: Dieta białkowo-tłuszczowa – zasady, możliwe efekty i jadłospis

Skutki uboczne diety wysokobiałkowej

Nadmiar białka w diecie może prowadzić do różnych skutków ubocznych, takich jak:

• obciążenie nerek – filtrowane białko często uszkadza kanaliki nerkowe i nasila ryzyko stanów zapalnych;
• zwiększenie ryzyka odwodnienia – z uwagi na utratę zasobów glikogenu wiążącego wodę;
• problemy trawienne i zaburzenia mikroflory jelit – wynikają również ze zbyt małej podaży błonnika pokarmowego;
• zwiększenie ryzyka osteoporozy;
• zwiększanie ryzyka choroby niedokrwiennej serca, a nawet nowotworów (np. jelita grubego).

Dodatkowo diety wysokobiałkowe często nie dostarczają wystarczających ilości błonnika pokarmowego oraz niektórych witamin (B1, B6, A, E) i składników mineralnych (potasu, wapnia, magnezu). Konieczne może być więc stosowanie dodatkowej suplementacji deficytowych składników pokarmowych.

Bibliografia:

1. Frączek B., Krzywański J., Krysztofiak H., Dietetyka sportowa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2019.
2. Ko G. J., Rhee C. M., Kalantar-Zadeh K., Joshi S., The effects of high-protein diets on kidney health and L=longevity, „Journal of the American Society of Nephrology”, 2020.
3. Delimaris I., Adverse Effects Associated with Protein Intake above the Recommended Dietary Allowance for Adults, „ISRN Nutrition”, 2013.