Dieta żołądkowa – czyli co jeść, a czego unikać w trakcie problemów żołądkowych

Coraz więcej osób boryka się z problemami z żołądkiem, które mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie. W wielu chorobach żołądka zalecana jest zmiana nawyków żywieniowych. Jak powinna wyglądać dieta na problemy żołądkowe, dieta przy grypie żołądkowej czy dieta na wrzody żołądkowe? Co można jeść na diecie lekkostrawnej, a czego unikać? Jeśli męczą Cię wzdęcia, problemy żołądkowe i trawienne, nadkwasota czy refluks, sprawdź, jak powinny wyglądać potrawy lekkostrawne w diecie żołądkowej. 

Spis treści:

1. Na czym polega dieta żołądkowa?
   • Dieta na refluks żołądka
2. Jakie produkty są wykluczone w trakcie diety żołądkowej?
3. Co można spożywać na chory żołądek?
4. Dieta żołądkowa – przykładowe menu

Na czym polega dieta żołądkowa?

Dieta żołądkowa (potocznie zwana dietą dla żołądkowców) to po prostu dieta lekkostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego. Najczęściej jest stosowana w:

• chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
• refluksie żołądkowo-przełykowym, 
• dyspepsjach czynnościowych żołądka.

W diecie żołądkowej wyklucza się produkty trudno strawne, wzdymające, ostro przyprawione, które długo zalegają w żołądku. Aby ograniczyć żucie, nasilające wydzielanie żołądkowe, zaleca się, aby potrawy miały konsystencję papkowatą. Błonnik w diecie również ulega ograniczeniu. Dodatkowo zaleca się przyrządzać potrawy metodą gotowania w wodzie i w kombiwarach. Wskazane są także tzw. dieta na parze, czyli gotowanie z wykorzystaniem obróbki termicznej żywności z użyciem pary, oraz duszenie bez obsmażania na tłuszczu. Tłuszcz należy dodawać dopiero do gotowych potraw. Niezalecane jest smażenie czy pieczenie potraw w sposób tradycyjny. 

Posiłki powinny być spożywane regularnie, w małych objętościach, 5 razy dziennie. Zalecane jest, aby potrawy miały umiarkowaną temperaturę – nie mogą być zbyt zimne ani zbyt gorące – ponieważ chroni to przed przekrwieniem błony śluzowej żołądka. To, czego unikać na diecie lekkostrawnej, jest też uwarunkowane indywidualnie. Ważne jest dopasowanie diety tak, by wspomagać zdrowie układu trawiennego i metabolizm. Uważna obserwacja indywidualnych reakcji organizmu pozwala wykluczyć produkty i potrawy, które wywołują lub nasilają dolegliwości. W przypadku diety przy grypie żołądkowej kluczowe jest również odpowiednie nawodnienie organizmu. 

Sprawdź także: Dieta lekkostrawna – na czym polega?

Dieta na refluks żołądka

Nieco inaczej wyglądają zalecenie w diecie na refluks żołądka. W refluksie ważne są utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz indywidualne dopasowanie diety. Spożywanie tłustych i obfitych dań może nasilać objawy choroby. Zaleca się rzucić palenie papierosów, zredukować nadmierną masę ciała oraz ograniczyć spożycie produktów, które mogą nasilać refluks. Najczęściej są to: kawa, mocna herbata, pomidory, czekolada.

Jakie produkty są wykluczone w trakcie diety żołądkowej?

W diecie żołądkowej, czyli diecie lekkostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego, nie są zalecane:

• potrawy smażone na tłuszczu (smażone mięso, jajecznica, naleśniki itd.), marynowane, wędzone, 
• sałatki z majonezem, musztardą, 
• żytnie pieczywo, pieczywo razowe, pieczywo graham, pieczywo chrupkie, wszelkiego rodzaju świeże pieczywo,
• tłuste gatunki mięs: baranina, gęś, wieprzowina, kaczka, dziczyzna,
• tłuste ryby: węgorz, sum, tołpyga, nototenia, halibut niebieski, troć, szprot, pikling,
• tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszki, pasztety, smalce, pikantne sery dojrzewające, sery żółte i topione, sery typu feta, dżemy, jaja na twardo,
• tłuste zupy na wywarach mięsnych, kostnych, zasmażanych, zaprawianych śmietaną; pikantne zupy i zupy w proszku, zupy z: warzyw kapustnych, niedozwolonych warzyw, roślin strączkowych, cebulowych, pora,
• warzywa: warzywa kapustne, cebula, czosnek, por, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, rzodkiewka, brukiew, kalarepa, szczaw, rzepa, kukurydza, wszelkiego rodzaju warzywa marynowane czy solone,
• owoce: czereśnie, agrest, gruszki, śliwki, kawon, owoce suszone i owoce marynowane,
• mocna herbata, kawa, płynna czekolada, napoje gazowane, kwaśne przetwory mleczne, alkohol.

Co można spożywać na chory żołądek?

W diecie żołądkowej dozwolone są: 

• pieczywo pszenne, jasne, czerstwe, biszkopty, pieczywo półcukiernicze, drożdżowe,
• chude mięso, np.: cielęcina, królik, kurczak, indyk, 
• chude ryby: dorsz, sola, płastuga, szczupak, morszczuk, mintaj, sandacz, pstrąg strumieniowy, lin, okoń, flądra, 
• warzywa młode, soczyste, gotowane: dynia, kabaczki, buraki, szparagi, skorzonera – w formie purée, oprószone mąką, z wody, z masłem, 
• ziemniaki gotowane w postaci purée, w umiarkowanych ilościach pieczone lub gotowane w całości,
• owoce: dojrzałe, soczyste, bez skórki i pestek, niekwaśne, np. owoce jagodowe, winogrona, banany, brzoskwinie, morele, jabłka pieczone. W okresie zaostrzenia choroby owoce należy spożywać w postaci przecierów gotowanych,
• masło, twarożki, serki homogenizowane, jaja na parze, jajecznica na parze, pasta z cielęciny, pasta z drobiu,
• kompoty z dozwolonych owoców, galaretki, kiesie, musy z jabłek, budynie i kisiele mleczne, 
• rosół jarski, zupy mleczne, krupnik z dozwolonych kasz, rozcieńczone zupy owocowe, zupy ziemniaczana i warzywna z dozwolonych warzyw – przecierane, zaprawiane mąką i masłem, zawiesiną z mąki i śmietanki, mąki i mleka, zaciągane żółtkiem,
• łagodne sosy: koperkowy, potrawkowy, pomidorowy, pietruszkowy,
• łagodne przyprawy: wanilia, sok z cytryny, zielona pietruszka, koper, cynamon, 
• tłuszcze: masło, śmietanka, oleje: słonecznikowy, kukurydziany, rzepakowy, oliwa z oliwek.

Sprawdź także: Dieta low FODMAP – wesprzyj swoje jelita

Dieta żołądkowa – przykładowe menu

Przepisy lekkostrawne w diecie żołądkowej trzeba dopasować indywidualnie pod kątem zapotrzebowania na energię, makroskładniki oraz witaminy i składniki mineralne. Poniżej przedstawiamy gotowe przepisy diety żołądkowej.

Jadłospis diety żołądkowej na 1 dzień

Śniadanie: bułka pszenna z masłem, pastą z kurczaka i pomidorem bez skórki, rozcieńczony sok owocowo-warzywny

II śniadanie: kleik ryżowy z duszonym jabłkiem, kawa zbożowa 

Obiad: mięso gotowane z kurczaka w sosie koperkowym, ziemniaki purée, szparagi gotowane

Podwieczorek: jogurt naturalny bez laktozy z borówkami 

Kolacja: gotowana cukinia z ryżem i dorszem na parze

Jeśli nie wiesz, jak powinna wyglądać Twoja dieta, skorzystaj z pomocy dietetyka. Wykwalifikowany specjalista przygotuje spersonalizowane zalecenia żywieniowe i podpowie, jak zbilansować dietę redukującą dolegliwości żołądkowe. W niektórych przypadkach dobrze sprawdzi się także catering dietetyczny, szczególnie wtedy, gdy nie masz czasu na gotowanie zdrowych posiłków.