04.12.2023

Jak powinna wyglądać dieta dla kobiet z cukrzycą w ciąży?

zasady diety cukrzycowej w ciąży

Cukrzyca ciążowa, czyli zaburzenia tolerancji glukozy, które po raz pierwszy wystąpiły bądź zostały wykryte w trakcie ciąży, zwiększają ryzyko powikłań zarówno u ciężarnej, jak i płodu. U kobiet z cukrzycą ciążową pierwszym wyborem w leczeniu jest odpowiednie postępowanie żywieniowe. Sprawdź, jak może wyglądać przykładowe menu diety cukrzycowej w ciąży oraz poznaj zasady diety cukrzycowej dla kobiety w ciąży.

Spis treści:

  1. Jak wygląda dieta cukrzycowa w ciąży?
    • Dieta cukrzycowa w ciąży – co jeść?
    • Dieta cukrzycowa w ciąży – czego unikać?
    • Dieta cukrzycowa w ciąży a chudnięcie
  2. Najważniejsze składniki odżywcze w diecie cukrzycowej w ciąży
    • Białko
    • Tłuszcze
    • Węglowodany
  3. Monitoring glukozy we krwi i dostosowywanie posiłków
  4. Zdrowe i smaczne przepisy dla kobiet z cukrzycą w ciąży

Jak wygląda dieta cukrzycowa w ciąży?

Dieta cukrzycowa dla kobiet w ciąży powinna bazować na produktach z niskim indeksem glikemicznym oraz być bogata w błonnik pokarmowy. Zaleca się spożywanie trzech głównych posiłków oraz trzech przekąsek (I śniadanie, II śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja oraz przekąska przed snem). Owoce oraz węglowodany proste powinny wchodzić w skład głównych posiłków, czyli śniadania, obiadu i kolacji.

Bardzo ważne jest spożycie niewielkiego posiłku przed snem (dodatkowej kolacji), co zabezpiecza przed hipoglikemią nocną i ketogenezą głodową. Taki posiłek powinien zawierać około 25 g węglowodanów złożonych o niskim indeksie glikemicznym lub produkty zawierające skrobię oporną.

Kaloryczność diety cukrzycowej dla kobiety w ciąży powinna zostać dopasowana indywidualnie w oparciu o masę ciała przed ciążą. Zwykle jest to 30 kcal/1 kg masy ciała sprzed ciąży, jednak dokładna wartość powinna być zależna od BMI. Zwykle przy prawidłowych wartościach BMI zalecana kaloryczność wynosi od 30 do 32 kcal/1 kg masy ciała sprzed ciąży. Rekomendowany przyrost masy ciała jest również zależny od BMI.

Sprawdź także: Cukrzyca – kompendium wiedzy

co gotować na diecie cukrzycowej w ciąży

Dieta cukrzycowa w ciąży – co jeść?

Szczególną uwagę w czasie cukrzycy ciążowej trzeba zwrócić na spożycie węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym. Zaleca się zatem:

  • pieczywo razowe, pieczywo graham,
  • gruboziarniste kasze,
  • makarony pełnoziarniste,
  • ryż brązowy,
  • otręby.

Ważna jest także odpowiednia podaż białka. Najlepiej jest zatem spożywać:

  • chude gatunki mięs i ryb,
  • jaja,
  • jogurty naturalne, twarogi,
  • nasiona roślin strączkowych.

W diecie kobiety ciężarnej z cukrzycą niezbędne są także zdrowe tłuszcze, np.: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany, orzechy, pestki, nasiona. Dyskusyjna jest kwesta tego, czy czekolada jest zdrowa. Kompendium na ten temat wskazują, że kobiety w ciąży z cukrzycą powinny jej unikać.

zalecenia na diecie cukrzycowej w ciąży

Dieta cukrzycowa w ciąży – czego unikać?

Kobietom ciężarnym z cukrzycą, podobnie jak wszystkim kobietom w ciąży zaleca się, by wykluczyć z diety:

  • surowe mięso,
  • surowe ryby i owoce morza,
  • surowe jaja,
  • niepasteryzowane mleko i nabiał,
  • produkty wędzone na zimno,
  • ryby kumulujące metale ciężkie, np. rekin, miecznik, merlin,
  • nieumyte warzywa i owoce,
  • wysokoprzetworzone produkty zbożowe,
  • cukier dodany,
  • słodycze (ciastka, ciasta, czekolady, cukierki itp.),
  • wszelkie słodkie napoje z dodatkiem cukru,
  • alkohol.

najlepsze produkty na diecie cukrzycowej w ciąży

Dobrze jest także ograniczyć spożycie:

  • wątróbki i podrobów,
  • witaminy A, której nadmiar może uszkadzać płód (podroby, olej rybi, suplementy),
  • wędlin,
  • miękkich produktów jedzonych na surowo np. kiełki, soki niepasteryzowane, przetwory domowe pasteryzowane,
  • wędliny półsurowe (typu chorizo, szynka parmeńska – można je spożywać po obróbce termicznej),
  • kofeiny (kawy),
  • soli,
  • naparu z lukrecji.

dla kogo jest zalecana dieta cukrzycowa

Dieta cukrzycowa w ciąży a chudnięcie

Należy podkreślić, iż ciąża nie jest momentem na odchudzanie. Zalecane jest kontrolowanie przyrostu masy ciała, tak by były one zgodne z BMI. Można zastosować tzw. dietę dla mam, czyli wdrożyć sposób żywienia uwzględniający specjalne potrzeby kobiet ciężarnych.

Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny – zalecany przyrost masy ciała w ciąży, w zależności od BMI powinien wyglądać następująco:

  • niedowaga (BMI <18,5 kg/m2): 12,5–18 kg;
  • prawidłowe BMI (18,5–24,9 kg/m2): 11,5–16 kg;
  • nadwaga (BMI 25–29,9 kg/m2): 7–11,5 kg;
  • otyłość (BMI ≥30 kg/m2): 5–9 kg.

Jeśli masz wątpliwości odnośnie tego, jak powinno wyglądać prawidłowe żywienie przy cukrzycy ciążowej, skontaktuj się ze swoim lekarzem prowadzącym oraz dietetykiem. W czasie ciąży u kobiet ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową pomocna może być także dieta pudełkowa z niskim indeksem glikemicznym.

Sprawdź także: Piramida zdrowego żywienia – czym jest? Zasady prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej

co jeść na diecie cukrzycowej w ciąży

Najważniejsze składniki odżywcze w diecie cukrzycowej w ciąży

Nie ulega wątpliwości, iż odpowiedni sposób żywienia u kobiet w ciąży jest jednym z ważniejszych elementów właściwego przebiegu tego okresu oraz prawidłowego rozwoju dziecka w łonie matki. Poniżej przedstawiamy, na jakie składniki odżywcze powinna zwrócić uwagę kobieta w ciąży z cukrzycą ciążową.

Białko

Białko w diecie cukrzycowej powinno stanowić 30% wartości energetycznej diety. Zapotrzebowanie to zwiększa się ze względu na rolę białka w rozwoju płodu oraz prawidłowym funkcjonowaniu narządów matki. Powinno być to białko pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego w proporcji 50:50.

najważniejsze zasady diety cukrzycowej w ciąży

Tłuszcze

Od 20 do 30% wartości energetycznej w diecie kobiet w ciąży z cukrzycą ciążową powinny stanowić tłuszcze – z przewagą wielonienasyconych kwasów tłuszczowych bogatych w kwasy tłuszczowe omega-3.

Węglowodany

Zalecana ilość węglowodanów w jadłospisie diety cukrzycowej w ciąży to 40–45% wartości energetycznej. Zaleca się spożywanie przede wszystkim węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym (IG <55), czyli produktów zbożowych pełnoziarnistych, warzyw niskowęglowodanowych oraz produktów bogatych w skrobię oporną, z ograniczeniem produktów z mąki wysoko oczyszczonej.

Okres ciąży zarówno u kobiet z cukrzycą ciążową, jak i u zdrowych wiąże się także ze zwiększonym zapotrzebowaniem na niektóre witaminy i składniki mineralne, dlatego konieczna jest odpowiednio dobrana suplementacja. U niektórych kobiet – np. po cesarskim cięciu – wskazana może być też dieta lekkostrawna. Na czym polega zalecany model żywienia, powinien określić lekarz. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z dietetykiem.

monitorowanie glukozy na diecie cukrzycowej

Monitoring glukozy we krwi i dostosowywanie posiłków

Może się okazać, że ogólne zalecenia diety z niskim indeksem glikemicznym oraz bogatej w błonnik pokarmowy będą niewystarczające, ponieważ niektóre produkty mogą wywoływać wyższą glikemię niż pożądana (np. produkty mleczne). Z tego powodu zaleca się bieżące monitorowanie glikemii przez cały okres trwania ciąży i stosowanie adekwatnych modyfikacji w diecie. Do menu należy zatem podejść bardzo indywidualnie, obserwując dziennik żywieniowy oraz dziennik glikemii. Postępowanie terapeutyczne u kobiet z cukrzycą ciążową ma na celu osiągniecie poziomu glukozy we krwi zgodnego z normą.

Poziomy glukozy we krwi zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego są następujące1:

  • na czczo i przed posiłkami: 70–90 mg/dl (3,9–5,0 mmol/l),
  • maks. glikemia w 1. godzinie po rozpoczęciu posiłku: <140 mg/dl (<7,8 mmol/l),
  • między 2. a 4. godziną po posiłku: >70–90 mg/dl (> 3,9–5,0 mmol/l).

jajka w diecie cukrzycowej w ciąży

Zdrowe i smaczne przepisy dla kobiet z cukrzycą w ciąży

Poniżej przedstawiamy przykładowe przepisy dla diety cukrzycowej w ciąży, które mogą stanowić inspirację do opracowania menu. Gotowy jadłospis diety cukrzycowej w ciąży dopasowany do indywidualnych potrzeb może przygotować dietetyk. Kaloryczność diety i poszczególnych posiłków należy zawsze dopasować indywidualnie.

Dieta cukrzycowa w ciąży – przepisy

Śniadanie: Jajecznica ze szpinakiem i pomidorkami

Składniki:

  • 2 jajka
  • 10 pomidorków koktajlowych
  • garść szpinaku
  • pół cebuli
  • 2 kromki chleba razowego

Sposób wykonania:

Na patelni rozgrzej oliwę, podsmaż cebulkę, następnie dodaj szpinak oraz pomidorki koktajlowe. Całość podsmaż przez kilka minut. Następnie dodaj jajka i dopraw solą oraz pieprzem. Jajecznicę podawaj z pieczywem.

jogurt na diecie cukrzycowej w ciąży

II śniadanie: Jogurt z borówkami, malinami i orzechami

Składniki:

  • 1 jogurt naturalny typu skyr
  • pół garści malin
  • pół garści truskawek
  • pół garści borówek
  • 20 g orzechów włoskich

Sposób wykonania:

Jogurt wymieszaj z orzechami, malinami, truskawkami i borówkami.

zupa brokułowa na diecie cukrzycowej w ciąży

Obiad: Krem brokułowy z kurczakiem

Składniki:

  • 200 g brokułów
  • 1 marchewka
  • 1 pietruszka (korzeń)
  • 1,5 szklanki bulionu warzywnego
  • 90 g piersi z kurczaka
  • 1 łyżka oleju rzepakowego
  • pół szczypty soli
  • 2 szczypty pieprzu czarnego
  • 1 kromka chleba razowego
  • pół łyżki tymianku suszonego
  • 1 łyżka płatków migdałów
  • pół łyżeczki suszonej kolendry

Sposób wykonania:

Umyj warzywa. Marchewkę i pietruszkę obierz, pokrój w kostkę, a brokuły podziel na różyczki. Wlej bulion do garnka, zagotuj, dodaj warzywa. Gotuj około 15 minut, aż warzywa zmiękną. Mięso umyj, osusz i pokrój w cienkie paski. Rozgrzej olej na patelni, dodaj przyprawione solą i pieprzem mięso i smaż, od czasu do czasu mieszając (w razie potrzeby mięso można podlać wodą). Ugotowane warzywa z bulionem zblenduj na krem. Dopraw pieprzem, kolendrą i tymiankiem. Krem przelej na talerz lub do miseczki. Dodaj usmażone kawałki mięsa i posyp płatkami migdałów.

kanapki z hummusem na diecie cukrzycowej

Podwieczorek: Kanapka z hummusem i warzywami

Składniki:

  • 2 kromki chleba żytniego
  • 2 łyżeczki hummusu
  • 1/4 papryki czerwonej

Sposób wykonania:

Kanapki posmaruj hummusem i na wierzch połóż kawałki papryki.

przepis na placki na diecie cukrzycowej w ciąży

Kolacja: Szpinakowe placuszki

Składniki:

  • 4 garście szpinaku
  • 3 łyżki jogurtu naturalnego
  • szczypta soli
  • 2 szczypty czarnego pieprzu
  • 1 ząbek czosnku
  • 3 łyżki mąki pszennej pełnoziarnistej
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • pół opakowania serka wiejskiego
  • szczypta suszonego oregano

Sposób wykonania:

Na patelni rozgrzej masło. Dodaj rozdrobniony lub drobno pokrojony czosnek i chwilę podsmaż. Wrzuć szpinak, dopraw solą, pieprzem i oregano. Smaż, aż szpinak zwiędnie. Poczekaj, aż ostygnie i przełóż do miseczki. Dodaj jajko, jogurt naturalny i dokładnie wymieszaj, a następnie dodaj mąkę. Placuszki kładź łyżką na patelnię z rozgrzaną oliwą. Podawaj z serkiem wiejskim.

z czym jeść kanapki na diecie cukrzycowej w ciąży

Przekąska (przed snem): Kanapka z jajkiem i pomidorem

Składniki:

  • 1 jajko
  • pół pomidora
  • 1 kromka chleba żytniego
  • pół łyżeczki oliwy z oliwek
  • 1 łyżka szczypiorku

Sposób wykonania:

Jajko ugotuj na twardo. Na kanapkę połóż jajko oraz plastry pomidora. Skrop oliwą i posyp szczypiorkiem.

 


Bibliografia:

  1. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2019. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Praktyczna 2019, tom 5, nr 1.

 

posiłek wysokobiałkowy (chude mięso, warzywa, ziemniaki)
Porady dietetyka
15.06.2024

Dlaczego dieta wysokobiałkowa w chorobie jest tak ważna?

Łatwostrawna dieta bogatobiałkowa jest stosowana w rekonwalescencji oraz terapii wielu chorób. Leczenie dietą nie sprawdzi się jednak u wszystkich. Dla kogo dieta wysokobiałkowa jest zalecana? Głównie dla osób po operacjach i w stanie wycieńczenia oraz chorych na raka. Dieta wysokobiałkowa dla pacjentów ze specyficznymi potrzebami musi być zbilansowana. Przepisy diety wysokobiałkowej dla chorych muszą uwzględniać odpowiednią ilość protein i innych składników mineralnych.

Dlaczego dieta wysokobiałkowa w chorobie jest tak ważna?
banan
Przepisy, Porady dietetyka
14.06.2024

Dieta wrzodowa a banany – czy mogą pomóc wrzodowcom?

Z uwagi na właściwości neutralizacji kwasów w soku żołądkowym w hipotezach dotyczących wpływu diety na chorobę wrzodową często przewija się pytanie, czy banany są zdrowe na żołądek. Owoce te są lekkostrawne i mogą wpływać kojąco na podrażnienia błony śluzowej, a dodatkowo są bogatym źródłem cennych dla jelit witamin i prebiotyków oraz błonnika. Wszystko to sprawia, że banany znajdują się u szczytu listy tego, co jeść przy wrzodach żołądka.

Dieta wrzodowa a banany – czy mogą pomóc wrzodowcom?
ilustracja przedstawiająca ręke zatrzymująca wirusy
Porady dietetyka
13.06.2024

Jaka dieta w chorobach autoimmunologicznych będzie najlepsza?

Pytanie o to, jak wyleczyć choroby autoimmunologiczne, wciąż jest jednym z najczęściej zadawanych w medycynie. Z uwagi na mechanizmy mikrobiomu i jego związek z modulowaniem odpowiedzi immunologicznej żywienie w chorobach autoimmunologicznych ma bardzo duże znacznie. Okazuje się, że odpowiednio dobrana do potrzeb, zbilansowana, pełnowartościowa dieta przy chorobach autoimmunologicznych może poprawiać samopoczucie i łagodzić niektóre dolegliwości.

Jaka dieta w chorobach autoimmunologicznych będzie najlepsza?

Sprawdź, jak smaczne może być odchudzanie

Catering dietetyczny WygodnaDieta.pl pozwala nie tylko tracić zbędne kilogramy, ale też jeść smacznie i zdrowo.

Wygodnadieta.pl (my) korzystamy z cookies i innych podobnych technologii
Jeśli zaakceptujesz wszystkie cookies, zapiszemy w Twoim urządzeniu cookies i inne pliki (ogólnie cookies) analityczne i marketingowe... więcej (w celu profilowanego marketingu). Jeśli odrzucisz wszystkie - zapiszemy tylko cookies techniczne, niezbędne dla działania naszych stron. Cookies możesz też ustawić samodzielnie (Ustawienia). Używamy cookies zgodnie z Polityką prywatności,... więcej
Ustawienia
Akceptuję