Zalety diety bezglutenowej

Dieta bezglutenowa wymaga wykluczenia glutenu, czyli białka obecnego w niektórych zbożach, takich jak pszenica, żyto i jęczmień. Zyskuje na popularności nie tylko jako sposób leczenia celiakii, ale także metoda wspierająca zdrowy styl życia. Wiele osób zastanawia się zatem, co daje dieta bezglutenowa i czy warto ją stosować. Poznaj wady i zalety diety bezglutenowej oraz wskazania do jej stosowania.

Spis treści

1. Jakie korzyści zdrowotne może przynieść dieta bezglutenowa?
2. Dieta bezglutenowa a zdrowie jelit — jakie są zalety?
3. Czy dieta bezglutenowa może wspierać zdrowie psychiczne?
4. Wpływ diety bezglutenowej na energię i samopoczucie
5. Jak dieta bezglutenowa może pomóc w redukcji stanów zapalnych?
6. Dieta bezglutenowa a poprawa jakości snu – co warto wiedzieć?

Jakie korzyści zdrowotne może przynieść dieta bezglutenowa?

Dieta bezglutenowa to przede wszystkim metoda leczenia celiakii, czyli choroby autoimmunologicznej, w której gluten wywołuje patologiczną reakcję immunologiczną. Choroba może być spowodowana czynnikami genetycznymi, immunologicznymi, infekcyjnymi lub metabolicznymi i może pojawić się w każdym wieku, zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych w drugiej lub trzeciej dekadzie życia.

Eliminacja glutenu na celu poprawę zdrowia osób z celiakią lub alergią na gluten. Na takiej specjalistycznej diecie warto zwiększyć spożycie warzyw i zdrowych źródeł węglowodanów, takich jak kukurydza, gryka czy kasza jaglana, co pomaga w utrzymaniu stabilnego poziomu cukru we krwi. AlTradycyjną mąkę można zastąpić mąką kokosową, mąką jaglaną czy różnymi mąkami orzechowymi. Do menu należy też włączyć mięso i inne źródła białka.

Sprawdź także: Dieta bezglutenowa – czym jest gluten?

Stosowanie diety bezglutenowej poprawia stan zdrowia osób z nietolerancją glutenu wynikającą przede wszystkim z celiakii lub choroby Duhringa. Kto jeszcze może zauważyć korzyści ze stosowania diety bezglutenowej? Chorzy zmagający się z alergią na gluten oraz nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. W wyżej wymienionych stanach chorobowych zalety zdecydowanie przewyższają wady diety bezglutenowej. W przypadku choroby trzewnej menu eliminacyjne jest jedyną metodą leczenia i musi być stosowane do końca życia.

Analizując plusy i minus diety bezglutenowej warto pamiętać, że ten model żywienia jest przeznaczony dla konkretnej grupy pacjentów i nie powinien być stosowany bez medycznego uzasadnienia. Dieta bezglutenowa u osób zdrowych może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów. Wiele osób eksperymentalnie wprowadza taką dietę eliminacyjną i oczekuje efektów po miesiącu bez glutenu. Krótkotrwale stosowane menu nie powinna negatywnie wpływać na zdrowie, jednak po dłuższym czasie zwiększa się ryzyko niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), witamin z grupy B, a także magnezu, cynku, żelaza i miedzi. Dieta bezglutenowa nie powinna być również stosowana na redukcji. Istnieją dużo skuteczniejsze metody, które pozwalają na zdrowe odchudzanie.

Dieta bezglutenowa a zdrowie jelit — jakie są zalety?

Wprowadzenie diety bezglutenowej u osób z celiakią prowadzi do poprawy funkcji jelit i wspiera odbudowę kosmków jelitowych oraz poprawia wchłanianie składników odżywczych. W przebiegu choroby dochodzi bowiem do zaniku struktury kosmków jelitowych, co wiąże się z przerostem krypt oraz intensywnym naciekiem limfocytów w blaszce właściwej błony śluzowej. Eliminacja glutenu z diety prowadzi jednak do regeneracji błony śluzowej jelita.

U osób chorujących na celiakię po zaleceniu diety bezglutenowej obserwuje się także złagodzenie objawów np. ze strony jelit. Ustępuję wzdęcia, bóle brzucha, biegunki czy zaparcia.

Sprawdź także: Jaka dieta przy zapaleniu żołądka będzie najlepsza? Produkty zalecane i przeciwwskazane

Czy dieta bezglutenowa może wspierać zdrowie psychiczne?

W badaniach wykazano, iż u osób z celiakią występuje wyższe ryzyko zaburzeń, takich jak depresja czy lęk. Wprowadzenie diety bezglutenowej, która jest restrykcyjna i wymaga stosowania przez całe życie, wiąże się z koniecznością całkowitej zmiany dotychczasowego stylu życia, co może budzić obawy, lęk i stres. Odpowiednio zbilansowana dieta bezglutenowa może jednak wspierać zdrowie psychiczne u osób chorych na celiakię lub nieceliakalną nadwrażliwość na gluten. Nie jest to typowa dieta dla zdrowia psychicznego, ale jeśli zostanie dobrze zbilansowana przez specjalistę, nie powinna przyczyniać się do pogorszenia stanu psychicznego, a dzięki temu, że złagodzi nieprzyjemne objawy, pozytywnie wpłynie na samopoczucie.

Wpływ diety bezglutenowej na energię i samopoczucie

W chorobie trzewnej stan zapalny obejmuje głównie błonę śluzową jelit, co sprawia, że pacjenci często doświadczają objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak bóle i wzdęcia brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, przewlekłe lub nawracające biegunki, utrata masy ciała oraz zaburzenia wzrostu. Często pojawiają się również dolegliwości pozajelitowe, takie jak:

• zmęczenie,
• osłabienie,
• utrata masy ciała,
• bóle głowy,
• stany zapalne skóry.

Bezglutenowa dieta na jelita może zwiększać poziom energii i poprawiać samopoczucie, ponieważ chorym na celiakię lub nietolerancję glutenu przynosi ulgę. Brak nieprzyjemnych dolegliwości powoduje przypływ sił i energii do codziennego funkcjonowania.

Aby poprawić samopoczucie u chorych na celiakię i zmniejszać ryzyko niedoborów oraz zminimalizować możliwość wystąpienia powikłań, zaleca się regularne monitorowanie podstawowych parametrów morfologicznych i standardowych markerów stanu odżywienia, w tym składników mineralnych oraz witamin. Wykryte niedobory powinny być uzupełniane, najlepiej pod nadzorem lekarza i we współpracy z dietetykiem.

Dobrym pomysłem dla chorych, którzy muszą wykluczyć gluten z jadłospisu, może być catering dietetyczny. W naszej ofercie oprócz klasycznego wariantu niskoglutenowego do wyboru są także inne rodzaje menu, np. dieta przeciwzapalna czy niskoglutenowa bez laktozy.

Jak dieta bezglutenowa może pomóc w redukcji stanów zapalnych?

Celiakia, choć dotyczy głównie jelit, jest chorobą ogólnoustrojową. Nieleczona może prowadzić do:

• osteoporozy,
• niedokrwistości z powodu niedoborów żelaza i kwasu foliowego,
• neuropatii nerwów obwodowych z powodu niedoboru witaminy B12,
• obniżonego libido,
• RZS,
• pałeczkowatych palców dłoni.

Może również negatywnie wpływać na funkcjonowanie mózgu oraz różnych układów, w tym: krwionośnego, kostnego, mięśniowego i rozrodczego. Dieta bezglutenowa łagodzi stany zapalne, zmniejsza ryzyko patologicznych reakcji immunologicznych oraz pozwala na regenerację jelit.

Dieta bezglutenowa a poprawa jakości snu – co warto wiedzieć?

Badania naukowe sugerują, iż problemy ze snem są powszechne u osób z celiakią. Sugeruje się, iż jest to spowodowane niewystarczającym poziomem żelaza i witamin z powodu złego wchłaniania składników odżywczych, co może prowadzić do obniżenia poziomu neuroprzekaźników i dysregulacji immunologicznej. Odpowiednio zbilansowana dieta bezglutenowa i czasami również odpowiednio dopasowana suplementacja mogą przyczynić się do poprawy jakości snu.

Bibliografia:

1. Suzer Gamli I., Keceli Basaran M., The Effect of a Gluten-Free Diet on Sleep Disturbances in Children with Celiac Disease, „Nature and Science of Sleep”, 2022.
2. Lebwohl B. i wsp., Psychiatric Disorders in Patients With a Diagnosis of Celiac Disease During Childhood From 1973 to 2016, „Clinical Gastroenterology and Hepatology”, 2019.
3. Wilk I., Dobrzycka A., Celiac disease: Definition, diagnosis, symptoms, and methods of treatment, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”, 2020.