Dieta lekkostrawna na jelita – jakie produkty pomogą w trawieniu?

Problemy z jelitami – wzdęcia, biegunki lub stan zapalny, z którymi mierzy się coraz liczniejsza grupa populacji – znacznie obniżają komfort życia. Nieswoiste choroby zapalne jelit, SIBO lub IBS to tylko przykłady schorzeń, których częstość występowania znacznie wzrosła w ostatnich latach. Pierwszym krokiem w łagodzeniu dolegliwości trawiennych powinna być odpowiednio dobrana dieta lekkostrawna na chore jelita. Taki sposób odżywiania pozwala odciążyć układ trawienny i wspiera regenerację błony śluzowej jelit. Wyjaśniamy, jak wygląda dieta lekkostrawna oraz co łagodzi stan zapalny jelit?

Spis treści

1. Jakie produkty wspierają zdrowie jelit na diecie lekkostrawnej?
2. Jakich pokarmów unikać na diecie lekkostrawnej?
3. Przykłady lekkostrawnych dań dla zdrowia jelit
4. Rola probiotyków i prebiotyków w diecie lekkostrawnej

Jakie produkty wspierają zdrowie jelit na diecie lekkostrawnej?

Dieta lekkostrawna na żołądek i jelita opiera się przede wszystkim na produktach, które wspierają procesy regeneracyjne w układzie trawiennym. Podstawową zasadą jest ograniczenie dziennej podaży błonnika pokarmowego z uwagi na to, że wydłuża on czas pasażu jelitowego (procesu przemieszczania się treści pokarmowej przez układ trawienny). Efektem tego może być podrażnienie chorego układu pokarmowego.

Do najzdrowszych produktów na jelita, które warto włączyć do codziennego jadłospisu, należą:

• lekkostrawne owoce:  jabłka, banany, morele, brzoskwinie, a także owoce jagodowe, np.: truskawki, borówki, maliny i poziomki – w formie gotowanej, pieczonej lub przetartej przez sitko w celu pozbycia się drobnych pestek;
• lekkostrawne warzywa: marchew, dynia, cukinia, pietruszka, ziemniaki, kalafior, brokuł, sałata masłowa, buraki, pomidor bez skórki – w formie gotowanej, blanszowanej, pieczonej lub duszonej bez wcześniejszego obsmażania;
• produkty zbożowe: białe pieczywo, ryż i kasza manna, które są węglowodanowymi produktami lekkostrawnymi (tabela zalecanej żywności często je uwzględnia) i stanowią źródło łatwo przyswajalnych składników i nie powodują obciążenia w przewodzie pokarmowym;
• chude produkty białkowe: jaja gotowane na miękko oraz: kurczak, indyk, ryby o niskiej zawartości tłuszczu (dorsz, mintaj) – gotowane na parze, w wodzie, duszone bez obsmażania i pieczone w folii lub rękawie;
• zupy dla chorych na jelita: chude buliony warzywne, lekkie kremy z dyni, cukinii,  marchwi oraz zupy z dodatkiem ziemniaków i drobnej kaszy –  łagodzą stany zapalne jelit i dostarczają cenne składniki odżywcze;
• oleje roślinne w niewielkich ilościach: oliwa z oliwek, olej rzepakowy lub olej lniany (dodawane na zimno, po obróbce termicznej) – zawierają korzystne wielonienasycone kwasy tłuszczowe i pomagają w regeneracji błony śluzowej jelit.

Sprawdź także: Dieta oczyszczająca jelita — zasady, zalecenia, przepisy

Jakich pokarmów unikać na diecie lekkostrawnej?

Niektóre produkty mogą podrażniać układ trawienny, powodując nasilenie uporczywych dolegliwości. Lekkostrawna dieta nie powinna zawierać składników ciężkostrawnych, tłustych oraz tych, które mogą działać drażniąco na błonę śluzową jelit. Do produktów, których należy unikać na diecie lekkostrawnej, należą:

• tłuste mięsa, wysoko przetworzone produkty mięsne oraz smażone potrawy: wołowina, wieprzowina, potrawy panierowane i smażone na głębokim tłuszczu – obciążają żołądek;
• wzdymające warzywa: kapusta, cebula, czosnek, szczypiorek, papryka, ogórki, szczaw lub nasiona roślin strączkowych – mogą nasilać wzdęcia;
• produkty zbożowe pełnoziarniste – chociaż są zdrowe dla wielu osób, przy problemach z jelitami błonnik nierozpuszczalny z „ciemnego pieczywa” lub kasz gruboziarnistych może być zbyt ciężkostrawny dla przewodu pokarmowego;
• ostre przyprawy i alkohol – mogą podrażniać żołądek i jelita, nasilając stan zapalny;
• napoje gazowane i kawa – często powodują wzdęcia oraz mogą zwiększać uczucie dyskomfortu.

Przykłady lekkostrawnych dań dla zdrowia jelit

Przepisy diety lekkostrawnej na jelita opierają się zwykle na produktach, które dostarczają wartościowe składniki odżywcze i jednocześnie nie obciążają układu trawiennego. Przedstawiamy kilka smacznych propozycji zgodnych z zasadami diety lekkostrawnej, które można również znaleźć w cateringu dietetycznym:

• zupa krem z marchewki i dyni – gotowane warzywa zblendowane z dodatkiem oliwy z oliwek na zimno;
• gotowany ryż z duszonym kurczakiem i cukinią, skropione olejem rzepakowym;
• gotowana kasza manna z pieczonym jabłkiem i cynamonem – idealna pozycja na deser w jadłospisie diety na chore jelita;
• filet z dorsza na parze z purée ziemniaczanym i gotowaną marchewką.

Sprawdź także: Dieta niskowęglowodanowa – kompletny przewodnik

Rola probiotyków i prebiotyków w diecie lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna powinna uwzględniać także wspierające układ trawienny probiotyki i prebiotyki. Dlaczego są tak ważne w diecie na jelita?

• Probiotyki to tak zwane „dobre bakterie”, które dodawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystny wpływ na równowagę mikroflory jelitowej. Dobrym źródłem bakterii probiotycznych są fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt naturalny, kefir i maślanka. Ich regularne spożywanie może pomóc w łagodzeniu problemów z jelitami. Płynne produkty fermentowane są dobrym przykładem tego, co pić na chore jelita.
• Prebiotyki stanowią pożywkę dla mikrobioty jelitowej. W diecie lekkostrawnej ich źródłem mogą być na przykład banany, gotowana marchew lub w mniejszych ilościach produkty owsiane (jeżeli nie występują po nich nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu pokarmowego).