Buraki są niskokaloryczne, dlatego warto uwzględnić je w codziennej diecie. Te niedrogie i popularne warzywa dostarczają niezbędnych witamin oraz składników mineralnych. I choć obieranie buraków wiąże się z pobrudzeniem dłoni, to właśnie barwniki obecne w buraczanym miąższu wykazują wiele prozdrowotnych właściwości.
Spis treści:
1. Skarbnica cennych mikroelementów.
2. Buraki - właściwości antynowotworowe
3. Broń w walce z wirusami
4. Zdrowy układ krwionośny
5. Buraki - kalorie
6. Buraki - indeks glikemiczny
7. Kto i dlaczego powinien jeść buraki?
8. Buraki - przepisy
Skarbnica cennych mikroelementów
Buraki zawierają mnóstwo cennych dla zdrowia wartości odżywczych. Są bogatym źródłem witaminy C, której zawierają niemalże tyle samo co sok z cytryny. Znajdziemy w nich ponadto witaminę A i E, a także witaminy z grupy B:, B1, B2, PP i B9, czyli kwas foliowy. Stanowią również źródło składnikówi mineralnych, takich jak magnez, potas, żelazo, fosfor, miedź i cynk. Ich intensywnej barwy miąższ to skarbnica błonnika pokarmowego, który reguluje pracę przewodu pokarmowego, fitosteroli roślinnych oraz silnych antyoksydantów.
Buraki - właściwości antynowotworowe
Buraki swoje prozdrowotne właściwości zawdzięczają obecności antocyjanów oraz flawonoidów (betaina i cholina). Są to barwniki o działaniu antyoksydacyjnym, którym buraki zawdzięczają nie tylko piękny czerwony kolor, lecz także swoje przeciwnowotworowe właściwości. Czerwone pigmenty chronią nasz organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, zapobiegając w ten sposób rozwojowi zmian nowotworowych i spowalniając proces starzenia się komórek. Buraki wspomagają także rekonwalescencję po chemioterapii i chronią przed niedokrwistością. Dostarczają bowiem kwas foliowy, a ponadto żelazo i witaminę C, której obecność wspomaga jego wchłanianie.
Broń w walce z wirusami
To warzywo powinno często gościć na naszych stołach szczególnie w okresie jesienno-zimowym, by zapobiegać grypie i przeziębieniu. Dzięki witaminie C i zawartości antyoksydantów buraki zwiększają naturalną odporność organizmu na choroby i łagodzą ich przebieg. Sok z buraka ma także działanie wykrztuśne i pomaga zwalczać stan zapalny gardła. Natomiast zakwas z buraków stanowi źródło bakterii probiotycznych wspomagających naturalny mikrobiom.
Zdrowy układ krwionośny
Regularne spożywanie buraków zaleca się osobom z nadciśnieniem, ponieważ są źródłem potasu. Ponadto w bulwach obecne są azotany, z których w organizmie powstaje tlenek azotu. Ten związek pomaga rozszerzać naczynia krwionośne obniżając ciśnienie krwi. Dzięki zawartości kobaltu i żelaza, buraki wykazują działanie krwiotwórcze. Są również bogatym źródłem przeciwutleniaczy, które minimalizują negatywne skutki działania wolnych rodników. Regularne spożywanie buraków zaleca się także osobom zmagającym się z anemią, czyli niedokrwistością.
Buraki – kalorie
Buraki należą do produktów niskokalorycznych. W 100 g dostarczają jedynie 38-43 kcal, 10 g węglowodanów ( w tym 2.8 g błonnika), 0.2 g tłuszczu i 1.6 g białka.
Buraki – indeks glikemiczny
Buraki surowe charakteryzują się niskim indeksem glikemicznym wynoszącym 35 jednostek. Choć bardzo zdrowe i pełne drogocennych substancji, buraki gotowane mają wyższy indeks glikemiczny (IG=64), który klasyfikuje się jako średni. W związku z tym osoby z cukrzycą, insulinoopornością nie powinny spożywać ich w nadmiarze. Jednak ze względu na bogactwo właściwości odżywczych nie warto unikać ich zupełnie. Jeśli mamy problem z prawidłowym poziomem cukru we krwi, buraki warto wkomponować w pełnowartościowy i zbilansowany posiłek. W tym celu do pokrojonego ugotowanego buraka warto dodać kilka liści sałaty, łyżkę oliwy, sok z cytryny, kilka orzechów włoskich oraz kostki sera feta. Obecność białka i tłuszczu w posiłku spowolni proces trawienia węglowodanów.
Kto i dlaczego powinien jeść buraki?
Burak to warzywo, które w diecie powinny uwzględnić przyszłe mamy. Bulwa dostarcza kwasu foliowy, który zapewnia prawidłowy rozwój płodu. Niedobór folianów zwiększa ryzyko wystąpienia u dziecka wrodzonych wad serca oraz układu moczowego. Kwas foliowy jest również niezbędny w profilaktyce anemii. Ponadto w okresie ciąży wzrasta zapotrzebowanie na żelazo, którego buraki są dobrym źródłem.
Buraki warto uwzględnić w ramach urozmaiconego jadłospisu osoby na diecie odchudzającej. To pożądane warzywo na diecie przeciwzapalnej, a także ukierunkowanej na profilaktykę chorób metabolicznych tj. cukrzycy, miażdżycy czy nadciśnienia. Po buraki powinni sięgać również sportowcy, gdyż spożywane w odpowiednich ilościach wspomagają wydolność organizmu.
Buraki – przepisy
Buraki warto jadać jak najczęściej, dlatego zachęcamy do wypróbowania przepisów naszej diety puełkowej na:
- sałatkę z pieczonych buraków z serkiem greckim i orzechami włoskimi;
- pieczeń z indyka w sosie koperkowym z surówką z buraków;
- sałatkę z kaszą bulgur, wędzonym kurczakiem, jarmużem i pieczonym burakiem.
Martyna Jaros
Absolwentka SGGW z tytułem magistra dietetyki. Z zamiłowaniem poszerza swoją wiedzę dotyczącą psychodietetyki oraz zmiany nawyków żywieniowych. Obecnie doradza klientom cateringu dietetycznego WygodnaDieta.pl jak zdrowo i skutecznie osiągać swoje żywieniowe cele. Prywatnie amatorka zdrowego trybu życia, treningu siłowego, CrossFit oraz jogi.